ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Predlog

Darslar 28 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, Yu. Yu. Musurmanova, Z. X. Abdurayimova, L. N. Tagiyeva. Русский язык, 10-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik), 1-nashr. «DAVR NASHRIYOTI», Toshkent, 2017
28

§ 28. Predlog (old ko‘makchi)

Darslik: 89–94-betlar
MaqsadPredloglarning vazifasi, hosila va hosila bo‘lmagan predloglarni farqlash, ularning kelishik bilan bog‘lanishi va imlosini bilish.
Yangi so‘zlar
предлог (old ko‘makchi) · предлог (preposition)производный предлог (hosila predlog) · производный предлог (derived preposition)падежное управление (kelishik boshqaruvi) · падежное управление (case government)служебная часть речи (yordamchi so‘z turkumi) · служебная часть речи (function word)
Tushuntirish

Predlog ot, son yoki olmoshning boshqa so‘zga bog‘liqligini bildiradi, o‘zgarmaydi va gap bo‘lagi bo‘lmaydi. U makon («в библиотеке»), payt («после обеда»), sabab («из-за тумана»), maqsad («для выставки») munosabatlarini aniqlashtiradi. Hosila bo‘lmagan predloglar («в, на, с, из, от») boshqa so‘z turkumlaridan yasalmagan. Hosila predloglar ravishdan («вдоль, около, возле, мимо»), otdan («в течение, вследствие, в отличие от, по причине») va ravishdoshdan («благодаря, несмотря на, согласно, судя по») yasalgan. Ba’zi predloglar muayyan kelishikni talab qiladi: «благодаря», «согласно», «вопреки» — jo‘nalish kelishigi («благодаря поддержке», «согласно расписанию»), «в течение» — qaratqich («в течение недели»), «по окончании» — o‘rin-payt. Xatolar: «по приезду» emas, «по приезде»; «оплатить за проезд» emas, «оплатить проезд».

old ko‘makchikelishikmisol
вопрекиjo‘nalishвопреки погоде
ввидуqaratqichввиду отъезда
спустяtushumспустя неделю
по окончанииo‘rinпо окончании урока
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab eshigidagi rus tilidagi e’londa «В связи с ремонтом вход закрыт» deb yozilgan edi. «В связи с» predlogi sababni rasmiy ko‘rsatdi. O‘quvchi e’londa nima uchun yopilganini bildi va boshqa eshikdan kirdi.

Kim ishlatadi

Ofis yozuvchilari, e’lon qiluvchilar va huquqshunoslar rasmiy predloglar bilan sabab va vaqtni aniq ko‘rsatadi.

Bugun sinab ko‘ring

«Судя по» predlogi bilan ob-havo haqida bitta rus gapini yozing, masalan osmon haqida.

Namunalar
«Благодаря советам учителя я исправил ошибки» (jo‘nalish kelishigi), «Несмотря на дождь, мы вышли» (tushum kelishigi), «Урок длился в течение часа» (qaratqich kelishigi).
«В течение» (predlog) va «в течении реки» (ot): ikkinchisi «течение» so‘zi «в» predlogi bilan.
Sinfda faoliyat

«Predlog sandig‘i». Kartochkalarda predloglar; o‘quvchi mos kelishikdagi ot tanlab, birikma tuzadi: «согласно (расписанию)».

Mashq
1
To‘g‘ri shaklda yozing: «благодаря (поддержка тренера)», «согласно (расписание)».
2
Xatoni to‘g‘rilang: «по приезду», «оплатить за проезд».
3
«В течение недели» va «в течении реки» – farqini tushuntiring.
4
Nima uchun «Несмотря на дождь» gapida «несмотря» qo‘shib yoziladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMaktab yopilishi haqidagi skrinshotHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →