Darslar 9 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, Yu. Yu. Musurmanova, Z. X. Abdurayimova, L. N. Tagiyeva. Русский язык, 10-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik), 1-nashr. «DAVR NASHRIYOTI», Toshkent, 2017
9
§ 9. Old qo‘shimchalar (prefikslar) imlosi
Darslik: 23–25-betlar
MaqsadOld qo‘shimchalar imlosini: «з/с», «ъ», «ы/и», «при-/пре-» qoidalari bo‘yicha to‘g‘ri yozish.
«об-, от-, над-, под-, пред-» old qo‘shimchalari doim bir xil yoziladi: «отрезать», «надпись». «раз-/рас-, из-/ис-, воз-/вос-, низ-/нис-, без-/бес-» da jarangli undoshdan oldin «з», jarangsiz undoshdan oldin «с» yoziladi: «разбудить» – «раскрыть». «с-» old qo‘shimchasi doim «с» bilan yoziladi: «сжать». Rus tilida «з-» old qo‘shimchasi yo‘q: «здравый», «звонок»da «з» o‘zakka tegishli. Undoshga tugagan old qo‘shimchadan keyin «е», «ё», «ю», «я» bilan boshlangan o‘zakdan oldin «ъ» yoziladi: «разъезд», «предъявить». «и» bilan boshlangan o‘zakdan oldin «ы» yoziladi: «безымянный»; istisnolar: «меж-», «сверх-» va chet tilidagi «контр-, пан-, пост-, суб-, транс-» («межиздательский», «постиндустриальный»). «При-» yaqinlik, qo‘shilish, to‘liq bo‘lmagan harakat va harakatning tugallanishini bildiradi: «привокзальный», «пристегнуть», «приподнять», «приучить». «Пре-» juda yuqori darajani («премилый») yoki «пере-» ma’nosini («преградить» = «перегородить») bildiradi.