Hujayraning hayot sikli
Xromosoma DNK va oqsillardan tuzilgan; bo‘linishdan oldin DNK ikki hissa ortgach, har bir xromosoma sentromera bilan tutashgan ikki xromatidadan iborat bo‘ladi. Turning xromosomalar soni, o‘lchami va shakli to‘plami kariotip deyiladi; odamning tana (somatik) hujayrasida 46 ta (23 juft, diploid), jinsiy hujayrasida 23 ta (gaploid) xromosoma bor. Hujayra sikli interfaza (G1, S, G2; siklning ~90% i) va bo‘linishdan iborat; S davrida DNK reduplikatsiya bo‘ladi. Mitoz: profazada xromosomalar spirallashadi va yadro qobig‘i yo‘qoladi, metafazada ekvator tekisligida joylashadi, anafazada xromatidalar qutblarga tortiladi (xromosomalar soni vaqtincha ikki baravar), telofazada yadrolar tiklanadi va sitokinez bo‘ladi. Natijada genetik jihatdan bir xil ikki diploid hujayra hosil bo‘ladi: o‘sish, regeneratsiya va jinssiz ko‘payish asosi. Meyoz ikki ketma-ket bo‘linishdan iborat; profaza I da gomologik xromosomalar konyugatsiyalanib, krossingover (qismlar almashinuvi) ro‘y beradi, anafaza I da gomologlar ajraladi; natijada 4 ta gaploid, genetik jihatdan turlicha hujayra hosil bo‘ladi – kombinativ o‘zgaruvchanlik manbayi. Prokariotlar ikkiga bo‘linish (binar bo‘linish) bilan ko‘payadi.
«Fazalarni tering». Rasmlar aralash beriladi; o‘quvchilar mitoz va meyoz fazalarini tartibga solib, har birida xromosoma va xromatidalar sonini yozadi.