2-laboratoriya. Evolutsion g‘oyalar

Laboratoriya maqsadi – ikki turga kiruvchi o‘simliklarning tashqi tuzilishidagi belgilarni aniqlash va ularning bir yoki turli turga mansubligini ko‘rsatish. Jihozlar: har bir turdan 3–5 tadan gerbariy namunasi yoki o‘qituvchi tanlagan maktab hovlisidagi tirik o‘simliklar (masalan, oq terak va qora terak barglari), lupa, chizg‘ich, daftar. Xavfsizlik: noma’lum o‘simliklarni og‘izga olmang va ta’mini tatib ko‘rmang, ularni faqat o‘qituvchi ruxsati bilan teging, ish tugagach qo‘lni yuving. Ish tartibi: 1) namunalarni raqamlang; 2) har biri uchun ildiz (gerbariyda bo‘lsa), poya, barg (oddiy yoki murakkab, tomirlanishi, joylashishi, chetlari), gul va mevaning belgilarini yozing; 3) o‘lchanadigan belgilarni (barg uzunligi, eni, gullar soni) o‘lchab, har bir tur uchun o‘rtacha qiymatni hisoblang; 4) jadvalda ikki turni taqqoslang; 5) xulosa yozing. Xulosa: bir turning individlari ham o‘lchamlari bilan farq qiladi (o‘zgaruvchanlik), shuning uchun belgilar oralig‘i qaralib, boshqa mezonlar (genetik, fiziologik, ekologik) ham hisobga olinadi. Morfologik mezon nisbiy: qiyofadosh turlar tashqaridan bir xil, bir tur ichida esa farqlar bo‘lishi mumkin.