Hujayra muhandisligi asosida hayvonlar irsiyatini o‘zgartirish. Gibridoma
Hujayra muhandisligi hujayra va to‘qimalar bilan sun’iy sharoitda ishlaydi. Transgen hayvon olish uchun zigotaga mikroinyeksiya yordamida gen kiritiladi: shu usulda yirik va tez o‘suvchi transgen sichqon va quyonlar olingan. Klon – bitta hujayra yoki organizmdan bo‘linish yo‘li bilan hosil bo‘lgan genetik bir xil avlod. Yuksak hayvonlar klonini olish uchun yadro ko‘chirish usuli ishlatiladi: tuxum hujayra yadrosi olib tashlanib, o‘rniga boshqa hujayra yadrosi kiritiladi. J. Gerdon bu usulni 1962-yilda baqalarda qo‘lladi (Nobel mukofoti, 2012). 1996-yilda Roslin institutida (Shotlandiya) voyaga yetgan qo‘yning sut bezi somatik hujayrasi yadrosidan klon qo‘y – Dolli olindi (1997-yilda e’lon qilindi). Gibridoma texnologiyasini 1975-yilda G. Kyoler va S. Milshteyn yaratdi: antitana ishlab chiqaruvchi limfotsit va tez bo‘linuvchi o‘sma hujayrasi qo‘shiladi; hosil bo‘lgan gibridoma ham antitana ishlab chiqaradi, ham cheksiz bo‘linadi. Bitta gibridoma klonidan bir turdagi – monoklonal – antitanalar olinadi. Ular tibbiy tashxis (test tizimlari), kasallik qo‘zg‘atuvchilarni aniqlash va ba’zi kasalliklarni davolashda ishlatiladi.
«Klon zanjiri»: sinf ikki guruhga bo‘linib, Dolli yaratilishini 6 qadam ko‘rinishida kartochkalar bilan tartibga soladi.