Detallarni biriktirish usullari
Detallarni biriktirish usullari buyumni ajratish mumkin yoki mumkin emasligiga qarab ikki guruhga bo‘linadi. Ajraladigan birikmalar (vint, bolt va gayka, shurup) buzmasdan ajratiladi, ajralmaydigan birikmalar esa (mixparchin, payvandlash, kavsharlash, yelimlash) ajratilganda buziladi. Harakatchanligiga qarab birikma qo‘zg‘almas bo‘lishi mumkin (detallar bir-biriga nisbatan siljimaydi, masalan, mahkam tortilgan bolt), qo‘zg‘aluvchan (qismlar erkin aylanadi yoki siljiydi, masalan, g‘ildirak o‘qi) yoki yarim harakatchan (harakat cheklangan burchak yoki masofa bilan, masalan, ochilishi chegaralangan eshik ilmog‘i). Usulni tanlashda buyumning vazifasi, material turi, yuk, ajratish zarurati va narx hisobga olinadi. Mixparchin bolg‘a va maxsus asbob bilan o‘rnatiladi; payvandlashda detallarning chetlari eritilib, bir-biriga qo‘shilib ketadi; kavsharlashda esa detallarning o‘zi erimaydi — ular orasiga ulardan ancha past haroratda eriydigan kavshar (qalay-qo‘rg‘oshin yoki qalayli qotishma) quyiladi. Yelimlashda yelim turi materialga qarab tanlanadi va xona shamollatiladi, chunki ko‘p yelimlarning bug‘i zararli. Payvandlash va kavsharlash faqat o‘qituvchi yoki malakali usta nazoratida, himoya niqobi, qo‘lqop va shamollatish bilan bajariladi; payvand yoyiga bevosita qarash ko‘zni shikastlaydi, kavsharlagich esa qizib turadi va kuydiradi. Uyda bunday ishlarni yolg‘iz bajarish mumkin emas.
O‘quvchi uyidagi bir sumka va bir kitobga qarab, ularning qismlari qanday ulanganini aniqladi. Zanjir (zip) ochiladi, tikuv esa ajralmaydi; shunday qilib, ikki turdagi ulanish borligini tushundi.
Mebel va kiyim ishlab chiqaruvchilari ulash usulini tanlaydi, ta’mirchilar buyum qismlarini ajratib yig‘adi, dizaynerlar buyum qanchalik ajratilishini o‘ylaydi.
Uyingizdagi bir buyumda ulanishni toping (tugma, zanjir, tikuv) va uni buzmasdan ajratish mumkinmi, yozing. Faqat kuzating.
Birikma kartalari: o‘qituvchi rasmlar (bolt, mixparchin, shurup, kavshar, yelim, qaychi o‘qi, eshik ilmog‘i) beradi; guruhlar ularni «ajraladigan/ajralmaydigan» va «qo‘zg‘almas/yarim harakatchan/qo‘zg‘aluvchan» ga ajratib, sababini tushuntiradi. Asboblar faqat rasmda.