☰ Mundarija · Texnologiya

O‘quv sayohati va biriktirish usullari

Darslar 24–25 · 2 ta dars · O. A. Qo‘ysinov, O‘. O. Tohirov, D. N. Mamatov, D. F. Aripova. Mehnat ta’limi, 9-sinf: o‘qituvchilar uchun metodik qo‘llanma. «Delta-Print», Toshkent, 2017. Diqqat: bu o‘quvchilar darsligi emas, o‘qituvchilar uchun metodik qo‘llanma («Texnologiya va dizayn», «Servis xizmati» va «Qishloq xo‘jaligi asoslari» yo‘nalishlari bo‘yicha dars ishlanmalari). Kurs «Texnologiya va dizayn» yo‘nalishining dars ishlanmalari mavzulari asosida tuzilgan; «Iroqi» do‘ppi darsi «Servis xizmati» yo‘nalishidan olingan, 25-dars (detallarni biriktirish) esa qo‘llanmaning taqvim-mavzuiy rejasidagi mavzu bo‘yicha yozilgan.
24

Amaliy ish: korxonaga o‘quv sayohati

Qo‘llanma: 75–77-betlar
MaqsadKorxonaga o‘quv sayohatini tayyorlash, o‘tkazish va yakunlash tartibini bilish; xavfsizlik qoidalariga rioya qilish.
Yangi so‘zlar
ekskursiya (o‘quv sayohati) · study visittexnologik jarayon · technological processtejamkorlik tizimi · thrift systemhisobot · report
Tushuntirish

O‘quv sayohatining maqsadi — maktab yaqinidagi korxonada ishlab chiqarish texnologiyasi, tejamkorlik tizimi va mehnat unumdorligini o‘z ko‘zi bilan ko‘rish. Sayohat uch bosqichdan iborat: tayyorlanish, o‘tkazish va yakunlash. Tayyorlanishda o‘qituvchi korxonani tanlaydi, rahbariyat bilan kelishadi, marshrutni va xavfsiz harakat yo‘llarini belgilaydi, o‘quvchilarga yakka topshiriqlar beradi, masalan, bitta detalga ishlov berish tartibini yozish (marshrutli xarita), eskiz chizish yoki qo‘l bilan va stanokda ishlash unumdorligini taqqoslash. O‘tkazishda qisqa kirish suhbati bo‘ladi, so‘ng guruh tayyorlov sexidan yig‘ish sexigacha jarayonni kuzatadi; ishchilarga xalaqit berilmaydi, mashinalar va asboblarga tegilmaydi, ko‘rsatilgan chiziqdan chiqilmaydi, himoya vositalari kiyiladi va o‘qituvchi hamda ekskursovodning ko‘rsatmalariga qat’iy rioya qilinadi. Yakunlashda daftardagi yozuvlar tekshiriladi, yozma hisobot yoki suhbat o‘tkaziladi va ko‘rilganlar maktab ustaxonasi bilan taqqoslanadi. Korxonaga faqat o‘qituvchi bilan, ruxsat bilan boriladi; o‘zboshimchalik bilan kirish mumkin emas.

Namunalar
Mebel korxonasida individual topshiriq: «Stul oyog‘ining ishlov bosqichlarini tartib bilan yozing.» O‘quvchi kuzatib, 1) kesish, 2) yo‘nish, 3) jilvirlash, 4) laklashni yozadi.
Qo‘lda soatiga 4 ta, stanokda soatiga 20 ta detal tayyorlansa, stanok qo‘lga qaraganda 20 : 4 = 5 marta unumli.
Sinfda faoliyat

Sayohat varaqasi: sinf bo‘yicha bitta xayoliy korxona uchun varaq to‘ldiriladi: nima ishlab chiqariladi, qanday xom ashyo, qaysi sexlar, qanday xavfsizlik belgilari bor, nima tejalmoqda. Haqiqiy sayohat faqat o‘qituvchi bilan.

Mashq
1
O‘quv sayohatining uch bosqichini ayting.
2
Korxonada o‘quvchilar o‘zlarini qanday tutishi kerak? Uchta qoida ayting.
3
Qo‘lda soatiga 6 ta, stanokda 30 ta detal tayyorlanadi. Stanok necha marta unumli?
4
Nima uchun sayohatdan oldin o‘quvchilarga yakka topshiriq beriladi?