☰ Mundarija · Texnologiya

Shaxsiy reja, varaqa va professiogramma

Darslar 33–34 · 2 ta dars · O. A. Qo‘ysinov, O‘. O. Tohirov, D. N. Mamatov, D. F. Aripova. Mehnat ta’limi, 9-sinf: o‘qituvchilar uchun metodik qo‘llanma. «Delta-Print», Toshkent, 2017. Diqqat: bu o‘quvchilar darsligi emas, o‘qituvchilar uchun metodik qo‘llanma («Texnologiya va dizayn», «Servis xizmati» va «Qishloq xo‘jaligi asoslari» yo‘nalishlari bo‘yicha dars ishlanmalari). Kurs «Texnologiya va dizayn» yo‘nalishining dars ishlanmalari mavzulari asosida tuzilgan; «Iroqi» do‘ppi darsi «Servis xizmati» yo‘nalishidan olingan, 25-dars (detallarni biriktirish) esa qo‘llanmaning taqvim-mavzuiy rejasidagi mavzu bo‘yicha yozilgan.
33

Amaliy ish: shaxsiy reja va kasb tanlash varaqasi

Qo‘llanma: 120–123-betlar
MaqsadKasbiy maslahat varaqasi va kasb tanlash varaqasining tuzilishini bilish hamda varaqani to‘ldirishni mashq qilish.
Yangi so‘zlar
kasb tanlash varaqasi · career choice sheetkasbiy maslahat varaqasi · career counselling sheetma’lumotnoma · reference notexulosa · conclusion
Tushuntirish

Kasbga yo‘naltirishda ikki hujjat ishlatiladi. Kasbiy maslahat varaqasiga o‘quvchi haqida turli manbalardan ma’lumot yig‘iladi: tibbiy ma’lumotnoma (shifokor tavsiyasi), ota-onalar ma’lumotnomasi (qaysi kasbni tavsiya qilishi, bolaning bo‘sh vaqtdagi mashg‘uloti va to‘garaklari), mehnat ta’limi o‘qituvchisining ma’lumotnomasi (mehnatga munosabati, intizomi, xavfsizlik qoidalariga amal qilishi), jismoniy tarbiya, musiqa, tasviriy san’at va boshqa fan o‘qituvchilari hamda to‘garak rahbarining fikri, so‘ng sinf rahbari va maktab rahbariyatining xulosasi. Kasb tanlash varaqasini esa o‘quvchining o‘zi to‘ldiradi: ism va tug‘ilgan yil, kim bo‘lishni istashi va sababi, qiziqish va mayllari (yoqtirgan va yoqtirmagan fanlar, bo‘sh vaqt, o‘qilgan kitoblar, to‘garaklar), o‘ziga xos xususiyatlari (kuzatuvchanlik, bardoshlilik), yoqtirgan ish turi, qaysi kasb va ta’lim yo‘nalishi, ota-ona fikri, zahira kasblar va kelajak rejasi. Varaqani halol va o‘ylab to‘ldirish kerak: u o‘quvchini qiynash uchun emas, unga to‘g‘ri yo‘l topishda yordam berish uchun. Salomatlik haqidagi ma’lumotlar shaxsiy: ularni faqat o‘zingiz, ota-onangiz va shifokor bilan baham ko‘ring, sinfda ommaviy muhokama qilinmaydi.

Namunalar
Varaqaning «Qiziqish va mayl» bo‘limi: «Yoqtirgan fanlarim — fizika, chizmachilik. Bo‘sh vaqtimda — model yasash (kattalar bilan). Bu yil 7 ta kitob o‘qidim. Texnika to‘garagiga qatnashaman.» Bu aniq va halol yozuv.
«Zahira kasblar» qatori: 1) mexanik-texnolog, 2) dizayner-chizmachi, 3) usta duradgor. Uchtasi bir-biriga yaqin, shuning uchun asosiy yo‘l yopilsa ham o‘tish oson.
Sinfda faoliyat

Varaqani mashq qilish: har bir o‘quvchi qiziqish va mayl, xususiyatlar, tanlangan kasb va zahira kasblar bo‘limlarini daftarga to‘ldiradi. Sog‘liq qismini yozmaydi; uni faqat ota-ona va shifokor bilan muhokama qiladi.

Mashq
1
Kasbiy maslahat varaqasiga qaysi ma’lumotnomalar kiradi? Uchtasini ayting.
2
Kasb tanlash varaqasini kim to‘ldiradi va nimaga qaratilgan?
3
Varaqada 15 ta band bor, o‘quvchi 11 tasini to‘ldirdi. Nechtasi qoldi?
4
Nima uchun salomatlik ma’lumotlarini sinfda ommaviy muhokama qilmaymiz?