Rivojlantirish yo‘llari va tannarx

Ishlab chiqarish samaradorligi — eng kam sarf bilan eng yaxshi natijaga erishish. Ishlab chiqarishni rivojlantirishning ikki yo‘li bor. Ekstensiv yo‘lda ishlab chiqarish sexlar, ekin maydonlari va ishchilar sonini ko‘paytirish, ko‘proq material to‘plash hisobiga kengayadi. Intensiv yo‘lda esa mukammalroq texnologiya va texnikadan foydalanish, ishni yaxshiroq tashkil qilish, intizomni mustahkamlash va resurslarni tejash orqali xuddi shunday natijaga erishiladi; hozirgi vaqtda asosiy e’tibor intensiv yo‘lga qaratiladi. Har qanday korxona faoliyati reja asosida yuritiladi: reja mahsulot hajmi va muddatini, yangi texnika joriy etishni, mehnat unumdorligini oshirish va xodimlar malakasini yaxshilashni o‘z ichiga oladi. Mahsulot tannarxi — bir birlik mahsulotni ishlab chiqarish va sotishga ketgan barcha xarajatlar: xomashyo, ish haqi, energiya, asbob-uskunalarning eskirishi (amortizatsiya), ta’mirlash, ijara va boshqalar; tannarx = jami xarajat : mahsulot soni. Korxona rentabelli bo‘lsa, ya’ni daromadi xarajatidan ko‘p bo‘lsa, foydaning bir qismi soliq sifatida davlat byudjetiga o‘tadi, qolgani korxonaning rivoji (yangi uskuna, ish haqi, mukofot) uchun ishlatiladi.