Zargarlikdagi nodir metallar

Nodir metallar — havo, namlik va ko‘pchilik kislotalar ta’siriga chidamli, ya’ni korroziyaga bardoshli metallar; ular qimmat bo‘lgani uchun qimmatbaho ham deyiladi. Zargarlikda asosan oltin, kumush va platina ishlatiladi, platina guruhiga yana palladiy, rodiy, ruteniy, iridiy va osmiy kiradi. Oltin sariq rangli, juda yumshoq va cho‘ziluvchan, zichligi taxminan 19,32 g/sm³, taxminan 1064 °C da eriydi va havoda oksidlanmaydi; undan juda yupqa varaq, «zarvaraq», tayyorlanadi. Kumush oq rangli, issiqlik va elektr tokini metallar ichida eng yaxshi o‘tkazadi (zichligi taxminan 10,5 g/sm³, taxminan 961 °C da eriydi), lekin havodagi oltingugurtli birikmalar ta’sirida qorayadi. Platina kulrang-oq, juda og‘ir (zichligi taxminan 21,45 g/sm³), taxminan 1768 °C da eriydi va kimyoviy jihatdan eng chidamli metallardan biri. Toza oltin va kumush yumshoq bo‘lgani uchun buyumlar odatda qotishmadan yasaladi; proba qotishmaning 1000 qismida qancha sof metall borligini bildiradi, masalan, 585-proba oltinda 1000 g qotishmada 585 g sof oltin bor. Mis qadimdan hunarmandchilikda ishlatiladi: u qizg‘ish, yumshoq, issiqlikni va tokni yaxshi o‘tkazadi va nam havoda ko‘karadi.