Hunarmandchilik buyumlarini shaklning uzviyligi va yaxlitligi bo‘yicha baholash
Buyumning shakli uzviy bo‘lsa, uning barcha qismlari bir-biriga mos keladi va bir maqsadga xizmat qiladi. Yaxlitlik esa bo‘laklar yig‘indisi yagona, tugallangan butunlik sifatida ko‘rinishini bildiradi: biror qism ortiqcha yoki begona tuyulmaydi. Baholashdan oldin mezonlar belgilanadi: shaklning uyg‘unligi, qismlar mutanosibligi, materialning buyum vazifasiga mosligi, ishlov sifati, naqshning joylashuvi va foydalanish qulayligi. Baholash uchun bir yo‘nalishdagi, hajmi va o‘lchami teng kamida ikkita buyum olinadi va ular ochiq, erkin muhokama qilinadi. Har bir o‘quvchi mezonlar bo‘yicha ball qo‘yadi va xulosasini yozma bayon qiladi, shuning uchun baho fikr bilan asoslanishi kerak. Sinfda «menga yoqadi» degan gap yetarli emas: nima uchun yoqishini mezon orqali tushuntirish talab qilinadi.
Sinfdoshlar ikkita idish rasmini ko‘rib, shakli, nisbati va naqshi bo‘yicha baholadi. Bir rasmda naqsh shakliga mos kelmagani darrov ko‘rindi va ular buning sababini ayta oldi.
Dizaynerlar va hunarmandlar buyum shaklini mezonlar bo‘yicha baholaydi, ko‘rgazma hakamlari asarlarni adolatli solishtiradi, ustalar o‘z ishlariga tanqidiy qaraydi.
Keyingi safar ikki rasm, kitob yoki daftar muqovasini yonma-yon ko‘rsangiz, birini nega afzal ko‘rishingizni «shakli», «o‘lchami» yoki «naqshi» so‘zlaridan foydalanib, faqat «yoqdi» demasdan ayting.
«Baholash qo‘mitasi»: sinf tanlangan ikki buyumni (yoki ularning rasmini) mezonlar jadvali bo‘yicha baholaydi. Har guruh ballarni e’lon qiladi va bir gapda asoslaydi. O‘tkir yoki sinuvchan buyumlar faqat rasmda ko‘rsatiladi.