Kasbga doir reja tuzish
Kasbiy reja — kelajakdagi mehnat yo‘lingizni oldindan o‘ylab, qog‘ozga tushirilgan qisqa dastur. Hamma uchun bir xil namuna yo‘q: har kimning rejasi o‘z bilimi, qiziqishi va qadriyatlariga qarab turlicha chiqadi, lekin yaxshi rejada odatda besh qism uchraydi. Birinchisi — maqsad: qaysi sohada ishlamoqchisiz, kim bo‘lmoqchisiz va bu ish odamlarga qanday naf keltiradi. Ikkinchisi — o‘zingizga halol baho: qiziqishingiz, qobiliyatingiz, sog‘lig‘ingiz va irodangiz shu maqsadga yetishga yetadimi. Uchinchisi — yo‘l: 9-sinfdan keyin qayerda o‘qish (10–11-sinflar, kasb-hunar maktabi, kollej yoki texnikum, keyinroq oliy ta’lim), o‘zingizni qayerda sinab ko‘rish va malakani qanday oshirish. To‘rtinchisi — zahira variantlar: birinchi tanlov amalga oshmasa, ikkinchi va uchinchi yo‘l tayyor tursa, vaqt ham, asab ham behuda ketmaydi. Beshinchisi — o‘z ustida ishlash: qaysi kitoblarni o‘qish, qaysi to‘garak yoki kursga qatnashish, sog‘liqni qanday mustahkamlash. Reja bir yozilib, javonda qolmasligi kerak: bilim va tajriba ortgan sari uni qayta ko‘rib, aniqlashtirib boring.
O‘quvchi yangi narsani o‘rganish rejasini yo‘l shaklida chizdi: uchta qadam va bitta zaxira variant. Zaxira variant bo‘lgani uchun reja o‘zgarganda ham xavotir bo‘lmadi.
Karyera maslahatchilari shaxsiy reja tuzishga yordam beradi, o‘qituvchilar o‘quvchilarga maqsadni bosqichlarga bo‘lishni o‘rgatadi, o‘z ishini boshlayotganlar zaxira variant o‘ylaydi.
Keyingi haftaga bitta kichik maqsad tanlang, masalan kitobni tugatish, va birinchi reja ish bermasa, zaxira rejani yozing.
«Rejam qog‘ozda»: har kim o‘z kasbiy rejasining beshta qismini bir varaqqa ikki-uch jumla bilan yozadi, so‘ng sherigi bilan almashib, qaysi qism noaniq ekanini aytadi. Reja daftarda qoladi.