Kasb tanlashdagi xatolar va qiyinchiliklar
Kasb tanlashdagi xatolarning ko‘pi bir necha sababdan kelib chiqadi. Birinchisi — darrov eng yuqori lavozimni orzu qilish; aslida har bir usta, muhandis va rahbar avval oddiy ishdan boshlab, bosqichma-bosqich o‘sgan. Ikkinchisi — kasblarni «nufuzli» va «nufuzsiz»ga bo‘lish; har qanday halol mehnat jamiyatga kerak va hurmatga loyiq. Uchinchisi — faqat do‘stlar tanlagani uchun shu yo‘ldan borish; qiziqish va qobiliyat mos kelsa yaxshi, aks holda keyinroq yo‘lni almashtirishga to‘g‘ri keladi. To‘rtinchisi — yoqtirgan insoniga havas qilib, uning kasbini ko‘r-ko‘rona tanlash; avval o‘sha kasbning kundalik ish sharoitini — ish vaqti, joyi, jismoniy yuk va mas’uliyatini — bilib olish kerak. Beshinchisi — kasbning faqat ko‘zga tashlanadigan chiroyli tomonini ko‘rish: masalan, veterinarni faqat hayvonlarni erkalaydigan odam deb o‘ylash, holbuki uning ishida kasal hayvonni davolash, jarrohlik va tunda chaqiruvga borish ham bor. Oltinchisi — sevimli fanni kasb bilan tenglashtirish: «kimyoni yaxshi ko‘raman» degan o‘quvchi uchun laborant, farmatsevt, kimyogar-texnolog, ekolog kabi turli aniq kasblar bor va ularning ish mazmuni bir-biridan keskin farq qiladi. Yettinchisi — mehnat mazmunining o‘zgarganini bilmaslik: bugungi ishchi kompyuter, dasturli stanok va raqamli asboblar bilan ishlaydi. Sakkizinchisi — sog‘liq va o‘z xususiyatlarini inobatga olmaslik: mos kelmaydigan sharoit sog‘liqqa zarar yetkazishi mumkin.
«Xatoni top»: o‘qituvchi beshta qisqa vaziyatni o‘qiydi (masalan, «Anvar jurnalist bo‘lmoqchi, chunki televizorda chiqish qiziq»). Guruhlar har bir vaziyatda qaysi xato borligini aniqlaydi va to‘g‘ri yo‘lni taklif qiladi.