§ 9. Umumlashtirish va nazorat darslari (2)
Murakkab sonlarda ikkala qism turlanadi («пятидесяти», «двухсот»), tarkibiy sonlarda har bir so‘z; tarkibiy tartib sonlarda esa faqat oxirgisi. Ko‘chirma gapni o‘zlashtirma gapga aylantirganda darak gap «что», so‘roq gap «ли» yoki so‘roq so‘z, buyruq «чтобы» bilan beriladi va olmoshlar mosiga o‘zgaradi. Izohlovchi ergash gap bosh gapdan vergul bilan ajraladi va «что? о чём?» savoliga javob beradi. Bosh gapdagi fe’l ham muhim: «сказал, знаю, думаю» → «что»; «попросил, хочу, требую» → «чтобы»; «видел, слышал» → «как». Takrorlashda har bir qoidaga bittadan o‘z misolingizni tuzing.
Rus tilidagi kichik hikoyani eshitgan o‘quvchi uni qisqa takrorlaydi: «Я слышал, как поют птицы». Tuzilmalarni takrorlash uni tez va aniq gapirishga o‘rgatadi.
Rus tilida gapiradigan yo‘riqchilar, tarjimonlar va o‘qituvchilar o‘zlashtirma gap va tushuntiruvchi gaplarni ravon qo‘llaydi.
Bugun eshitgan bir tovushni rus tilida «я слышал, как...» bilan ayting.
«Qoidani top». Kartochkadagi gapga mos qoida (mantiqiy ega, son, o‘zlashtirma gap yoki ergash gap) nomini jamoalar tezlikda aytadi.