☰ Mundarija · Rus tili

Takrorlash (4) va loyiha: texnika muzeylariga virtual ekskursiya

Darslar 16–17 · 2 ta dars · O. Ya. Vech, M. Yu. Ivantsova, N. T. Yuldasheva; ilmiy muharrir Ye. A. Xamrayeva. Русский язык как иностранный, 9-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan maktablar uchun darslik). Respublika ta’lim markazi, Toshkent, 2022
16

§ 16. Umumlashtirish va nazorat darsi (4)

Darslik: 55–56-betlar
Maqsad14–15-darslarni takrorlash: «какой, чей», buyruq mayli; takrorlangan qoidalarni bir matnda ishlatish.
Yangi so‘zlar
takrorlash · повторениеfarqlamoq · различатьbuyruq · приказegalik · принадлежность
Tushuntirish

«Который» aniq predmetni ajratadi, «какой» qiyoslaydi (ko‘pincha «такой» bilan), «чей» egalikni bildiradi va turlanadi. Buyruq mayli 3-shaxs ko‘plik asosidan yasaladi: «-й», «-и» yoki «-ь», ko‘plikda «-те». Taqiq tugallanmagan turdagi fe’l bilan beriladi. Takrorlashda ixtirochilik mavzusida kichik yo‘riqnoma yozing: unda kamida bitta «чей» yoki «какой» li gap va uchta buyruq bo‘lsin.

Namunalar
«Расскажите об изобретателе, чьё имя знает каждый школьник. Сделайте такую модель, какой ещё нет в классе».
«Не прикасайся к приборам, пока не разрешил учитель!» — taqiq, tugallanmagan tur: «прикасайся».
Sinfda faoliyat

«Qoidani tanla». Karta: «чей / какой / который / buyruq». Jamoa mos gapni aytadi.

Mashq
1
To‘ldiring: «Это музей, … коллекция известна всему миру» («чей»).
2
Buyruq mayli: «встать» (siz), «пить» (sen), «сказать» (sen).
3
«Какой» shaklini qo‘ying: «Мы видели такую машину, … раньше не видели».
4
Nega «Не возьми» noto‘g‘ri, «Не бери» to‘g‘ri?