ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Ta’limda axborot texnologiyalari: «весь» va «целый»

Darslar 33 · 1 ta dars · O. Ya. Vech, M. Yu. Ivantsova, N. T. Yuldasheva; ilmiy muharrir Ye. A. Xamrayeva. Русский язык как иностранный, 9-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan maktablar uchun darslik). Respublika ta’lim markazi, Toshkent, 2022
33

§ 33. Ta’lim tizimida axborot texnologiyalari: «весь, целый» so‘zlarining qo‘llanishi

Darslik: 109–111-betlar
Maqsad«Весь» va «целый» so‘zlarining ma’no farqini bilish va ularni to‘g‘ri qo‘llash; ta’limda axborot texnologiyalari haqida gapirish.
Yangi so‘zlar
butun · весьyaxlit · целыйmasofaviy ta’lim · дистанционное обучениеplatforma · платформа
Tushuntirish

«Весь» («вся, всё, все») predmetning to‘liq hajmini bildiradi, hech narsa qolmaganini ko‘rsatadi: «Я прочитал всю главу», «Все ученики вошли в онлайн-урок». «Целый» («целая, целое, целые») yaxlit, buzilmagan birlikni bildiradi yoki miqdor/muddat katta ekanini ta’kidlaydi: «целый торт, целый день за компьютером, чашка осталась целой». «Весь день» — neytral («kun bo‘yi»), «целый день» — ta’kid («butun bir kun!»). Sanalmaydigan va ko‘plikdagi otlar bilan odatda «весь, все» ishlatiladi: «вся информация, все программы». Masofaviy ta’lim, elektron darslik, onlayn platformalar maktabda o‘qishni to‘ldiradi, lekin o‘qituvchi o‘rnini bosmaydi.

so‘zma’nomisol
весьto‘liq miqdorЯ съел весь суп.
целыйta’kid: uzoq vaqtМы шли целый час.
целыйbutun, shikastlanmaganЯйца остались целыми.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Rus tilida gaplashadigan sinfdoshingiz kutganini aytadi: «Мы ждали ответа целое утро». «Целый» vaqtni to‘liq va ta’kidlab beradi, «весь» esa hamma narsani qamrab oladi.

Kim ishlatadi

Rus tilida yozuvchi muharrirlar, tarjimonlar va o‘qituvchilar «весь» va «целый» ni ma’noga qarab farqlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun bir ish uchun ketgan vaqtni rus tilida «целый» bilan ayting.

Namunalar
«Весь урок мы работали с планшетами» (neytral), «Мы просидели целый урок над одной задачей» (ta’kid: uzoq vaqt).
«Он потерял всю информацию» (barcha ma’lumot), «Файл остался целым» (shikastlanmagan).
Sinfda faoliyat

«Весь или целый?». Karta bo‘yicha o‘quvchilar gapni to‘ldiradi va tanlovlarini izohlaydi.

Mashq
1
To‘g‘ri so‘zni kerakli shaklda qo‘ying («весь» / «целый»): «Телефон упал, но экран остался …».
2
«Весь» ning to‘g‘ri shaklini qo‘ying: «Мы обсудили … информацию».
3
Qaratqich kelishigiga qo‘ying: «весь класс», «вся школа».
4
«Весь день» va «целый день» farqi nimada?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliFoydadan bog‘chaga hadyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →