☰ Mundarija · Rus tili

Shaxsiy kompyuter davri: «чем…, тем…» va «такой же, как…»

Darslar 28 · 1 ta dars · O. Ya. Vech, M. Yu. Ivantsova, N. T. Yuldasheva; ilmiy muharrir Ye. A. Xamrayeva. Русский язык как иностранный, 9-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan maktablar uchun darslik). Respublika ta’lim markazi, Toshkent, 2022
28

§ 28. Shaxsiy kompyuter davrining boshlanishi: «чем…, тем…» va «такой же, как…» konstruksiyali qo‘shma gaplar

Darslik: 93–95-betlar
Maqsad«Чем…, тем…» (mutanosib o‘zgarish) va «такой же, как…» (tenglik) konstruksiyali qo‘shma gaplarni tuzish; shaxsiy kompyuterlar tarixi haqida gapirish.
Yangi so‘zlar
shaxsiy kompyuter · персональный компьютерprotsessor · процессорxotira · памятьmutanosiblik · соразмерность
Tushuntirish

«Чем…, тем…» konstruksiyasi bir hodisa o‘zgarishi ikkinchisining o‘zgarishiga olib kelishini bildiradi; ikkala qismda ko‘pincha qiyosiy daraja bo‘ladi: «Чем быстрее процессор, тем лучше работает программа». Qismlar orasida vergul qo‘yiladi, «чем» va «тем» dan keyin vergul yo‘q. «Такой же, как…» tenglikni bildiradi: «У меня такой же ноутбук, как у брата». «Такой» sifat kabi jins, son va kelishik bo‘yicha o‘zgaradi: «такая же, такое же, такие же». «Как» dan keyingi qism qisqartirilgan bo‘lishi mumkin (jumla kesimisiz) va vergul bilan ajratiladi. Tarix: 1981-yilda IBM kompaniyasi IBM PC shaxsiy kompyuterini chiqargan; shundan keyin kompyuterlar uylar va maktablarga kirib borgan.

Namunalar
«Чем больше памяти у компьютера, тем больше программ он может запускать». Ikkala qismda qiyosiy daraja: «больше».
«В нашем классе установлены такие же планшеты, как в соседней школе». «Такие же» — ko‘plik, «планшеты» ga mos.
Sinfda faoliyat

«Чем…, тем…» zanjiri. Birinchi o‘quvchi «Чем больше я читаю, …», keyingisi gapni «тем…» bilan tugatadi.

Mashq
1
Tugating: «Чем раньше ты ляжешь спать, …».
2
«Такой же» ning to‘g‘ri shaklini qo‘ying: «У неё … ручка, как у меня» («ручка» — ayol jinsi).
3
Vergul qo‘ying: «Чем больше мы тренируемся тем лучше результат».
4
Nima uchun «Чем быстрее, тем» qismida qiyosiy daraja kerak?