ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Zamonaviy texnologiyalar: bog‘lovchisiz qo‘shma gap

Darslar 32 · 1 ta dars · O. Ya. Vech, M. Yu. Ivantsova, N. T. Yuldasheva; ilmiy muharrir Ye. A. Xamrayeva. Русский язык как иностранный, 9-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan maktablar uchun darslik). Respublika ta’lim markazi, Toshkent, 2022
32

§ 32. Zamonaviy texnologiyalar inson hayotida: bog‘lovchisiz qo‘shma gap, harakatlar ketma-ketligi

Darslik: 105–108-betlar
MaqsadBog‘lovchisiz qo‘shma gapda vergul, ikki nuqta va tire qo‘yishni farqlash; zamonaviy texnologiyalar haqida kichik matn yozish.
Yangi so‘zlar
bog‘lovchisiz qo‘shma gap · бессоюзное сложное предложениеikki nuqta · двоеточиеtire · тиреqurilma · устройство
Tushuntirish

Bog‘lovchisiz qo‘shma gapda sodda gaplar bog‘lovchisiz, ohang va ma’no orqali bog‘lanadi. Vergul (yoki nuqtali vergul) bir vaqtli yoki ketma-ket voqealarni sanashda qo‘yiladi: «Зазвонил будильник, засветился экран». Ikki nuqta ikkinchi qism birinchisini izohlasa, sababini ko‘rsatsa yoki to‘ldirsa qo‘yiladi: «Телефон не включился: сел аккумулятор». Tire zidlik, tez almashinuv, shart yoki payt, natija va qiyoslashda qo‘yiladi: «Нажмёшь кнопку — загорится экран», «Вошёл в приложение — увидел сообщение». Tinish belgisini tanlashdan oldin ikkinchi qism birinchisiga nisbatan qanday ma’no berishini aniqlang.

belgima’nomisol
vergulsanash, ketma-ketlikЗажёгся свет, заиграла музыка.
ikki nuqtasabab, izohОн не пришёл: заболел.
tireshart, natija, tez almashinishПовернёшь ключ — откроется дверь.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Rus tilida gaplashadigan do‘stingiz xabar yozadi: «Дверь закрыта: библиотека не работает». Ikki nuqta ikkinchi qism birinchisini tushuntirishini ko‘rsatadi.

Kim ishlatadi

Rus tilida xabar yozuvchi muharrirlar, jurnalistlar va ma’murlar ikki nuqta va tireni ma’noga qarab tanlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir qisqa xabarni rus tilida yozib, ikkinchi qism birinchisini tushuntirsa, ikki nuqta qo‘ying.

Namunalar
Vergul: «Заработал принтер, замигала лампочка, вышел первый лист».
Ikki nuqta: «Навигатор замолчал: пропал сигнал». Tire: «Включишь свет — дом проснётся».
Sinfda faoliyat

«Qaysi belgi?». O‘qituvchi uchta belgi kartasini ko‘rsatadi; o‘quvchilar gap o‘qiydi, sinf tinish belgisini tanlaydi.

Mashq
1
Tinish belgisini qo‘ying: «Экран погас сел аккумулятор».
2
Tinish belgisini qo‘ying (shart): «Нажмёшь на значок откроется приложение».
3
Tinish belgisini qo‘ying (sanash): «Загорелся экран зазвучала музыка».
4
Nima uchun «Я понял: ошибка в пароле» gapida ikki nuqta kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSifat muammosi va jarayonHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →