☰ Mundarija · Rus tili

Takrorlash: «где, куда, откуда», «который» (3)

Darslar 13 · 1 ta dars · O. Ya. Vech, M. Yu. Ivantsova, N. T. Yuldasheva; ilmiy muharrir Ye. A. Xamrayeva. Русский язык как иностранный, 9-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan maktablar uchun darslik). Respublika ta’lim markazi, Toshkent, 2022
13

§ 13. Umumlashtirish va nazorat darslari (3)

Darslik: 46–48-betlar
Maqsad10–12-darslarni takrorlash: «где, куда, откуда» va «который» li ergash gaplar, «тот, который», fe’ldan yasalgan otlar.
Yangi so‘zlar
bog‘lovchi so‘z · союзное словоaniqlovchi ergash gap · определительная частьmoslashuv · согласованиеot yasash · словообразование
Tushuntirish

«Где, куда, откуда» o‘zgarmaydi va joy, yo‘nalish, manbani ko‘rsatadi: «Я знаю, где находится музей», «Скажи, куда ты идёшь», «Мы узнали, откуда пришло письмо». «Который» turlanadi: jinsi va soni aniqlanayotgan otga mos, kelishigi ergash gapdagi vazifaga ko‘ra: «Книга, о которой ты говорил, интересная». Ergash gap aniqlanayotgan otning yonida turadi va vergul bilan ajratiladi. «Тот, кто…» va «то, что…» konstruksiyalarida bosh gapda ko‘rsatish olmoshi bo‘ladi. Fe’ldan ot yasash uchun -«ние», -«ение», -«ание», -«тие», -«ство» kabi qo‘shimchalar ishlatiladi: «исследовать — исследование».

Namunalar
«Это институт, откуда выпускники уезжают работать за границу». «Откуда» — manba; «институт» ni aniqlaydi.
«Те, кто готовится заранее, пишут тест уверенно». «Те, кто» — ko‘plik; ikkinchi gap «кто» bilan boshlanadi.
Sinfda faoliyat

«Mos olmosh». Jamoa kartochkadagi bo‘sh joyga («где / куда / откуда / который») mos so‘zni qo‘yadi va izohlaydi.

Mashq
1
Mos so‘z: «Город, … мы едем, очень красивый».
2
«который» ni to‘g‘ri shaklga qo‘ying: «Учёные, с … я встретился, приехали вчера».
3
Fe’ldan ot yasang: «открыть, изобрести, наблюдать».
4
«Тот, кто читает, много знает» gapida nechta gap va qaysi biri bosh?