ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Dunyoni o‘zgartirgan kashfiyotlar: «где, куда, откуда»

Darslar 10 · 1 ta dars · O. Ya. Vech, M. Yu. Ivantsova, N. T. Yuldasheva; ilmiy muharrir Ye. A. Xamrayeva. Русский язык как иностранный, 9-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan maktablar uchun darslik). Respublika ta’lim markazi, Toshkent, 2022
10

§ 10. Dunyoni o‘zgartirgan kashfiyotlar: «где, куда, откуда» bog‘lovchi so‘zlar

Darslik: 36–38-betlar
MaqsadO‘zgarmas bog‘lovchi so‘zlar «где, куда, откуда» bilan ergash gaplarni farqlab tuzish; kashfiyotlar haqida gapirish.
Yangi so‘zlar
kashfiyot · открытиеixtiro · изобретениеbog‘lovchi so‘z · союзное словоyo‘nalish · направление
Tushuntirish

«Где» — joy (qayerda?), «куда» — yo‘nalish (qayerga?), «откуда» — manba (qayerdan?). Bu so‘zlar o‘zgarmaydi va ergash gapni bosh gapga bog‘laydi; ular ayni paytda ergash gapda holat vazifasini bajaradi. Izohlovchi gapda: «Я знаю, где находится лаборатория». Aniqlovchi gapda ular joy bildiruvchi otga tayanadi: «Это город, где работал учёный», «Вот страна, куда он мечтал поехать», «Это архив, откуда взяты документы». Ergash gap vergul bilan ajratiladi. Kashfiyotlar: Gutenberg bosmaxonasi (taxminan 1450-yil, Mayns), Flemingning penitsillini (1928-yil, London), Bellning telefoni (1876-yil, AQSH).

so‘zsavolmisol
гдегде?Я знаю, где лежит мой ключ.
кудаqayerga?Скажи, куда положить сумку.
откудаqayerdan?Мы узнали, откуда дует ветер.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab ko‘rgazmasiga kelgan rus tilida gaplashadigan mehmon zalda «Не знаю, куда идти дальше» deydi. Siz «куда» yo‘nalishni so‘rayotganini tushunib, eshikni ko‘rsatasiz.

Kim ishlatadi

Rus tilida gaplashadigan sayohat yo‘riqchilari, bekat xodimlari va yo‘l ko‘rsatuvchilar «где, куда, откуда» so‘zlarini farqlab ishlatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir joyni rus tilida «куда» yoki «откуда» bilan so‘raydigan bitta savol tuzib, ovoz chiqarib ayting.

Namunalar
fe’l turiso‘zmisol
joy, holatгденаходиться, стоять, лежать
harakatкуда / откудаидти, ехать, лететь
«Историки выяснили, где находилась первая мастерская». Joy → «где». «Покажите, куда поставить прибор» — yo‘nalish → «куда».
«Это лаборатория, откуда пришло известие об открытии». Manba → «откуда». Bosh gapdagi «лаборатория» ni aniqlaydi.
Sinfda faoliyat

«Qayerda–qayerga–qayerdan?». O‘qituvchi bosh gap aytadi («Я не знаю…», «Покажи…», «Скажи…»), o‘quvchilar to‘g‘ri so‘z bilan davom ettiradi.

Mashq
1
To‘g‘ri so‘zni tanlang: «Скажите, … вы приехали». («где» / «куда» / «откуда»)
2
Tanlang: «Мы узнали, … идёт этот поезд».
3
Ikkita gapni birlashtiring: «Это город». «В нём родился учёный».
4
Nima uchun «Я знаю, куда он живёт» noto‘g‘ri?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliFikr varaqalari tahliliHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →