36
§ 36. Loyiha: Nobel mukofoti laureatlari
Darslik: 118-bet
MaqsadNobel mukofoti laureatlari haqida loyiha tayyorlash: ma’lumot yig‘ish, qisqa tanishtiruv yozish, taqdim etish.
Yangi so‘zlar
laureat · лауреатmukofot · премияkashfiyot · открытиеtaqdimot · презентация
Tushuntirish
Nobel mukofoti shved kimyogari va ixtirochisi Alfred Nobel (1833–1896) vasiyatiga ko‘ra ta’sis etilgan va birinchi marta 1901-yilda berilgan. Mukofotlar fizika, kimyo, fiziologiya yoki tibbiyot, adabiyot va tinchlik sohalarida beriladi; 1969-yildan iqtisodiyot bo‘yicha ham mukofot berilmoqda. Topshirish marosimi har yili 10-dekabrda o‘tadi. Loyiha bosqichlari: 1) laureatni tanlash (masalan, Mariya Kyuri, I. P. Pavlov, I. A. Bunin, L. D. Landau); 2) ishonchli manbalardan fakt yig‘ish; 3) 6–8 gaplik matn yozish; 4) taqdimot. Matnda bu yilgi konstruksiyalardan foydalaning: «который», payt va sabab ergash gaplari, «чем…, тем…».
Namunalar
Namuna matn: «Мария Кюри — учёная, которая получила Нобелевскую премию дважды: по физике в 1903 году и по химии в 1911 году. Вместе с мужем она открыла полоний и радий. Её имя знают во всём мире, потому что её открытия изменили науку».
Rejalashtirish: «1. Выберем лауреата. 2. Найдём факты. 3. Напишем текст. 4. Подготовим слайды».
Sinfda faoliyat
Taqdimot: har bir guruh 2 daqiqada laureatni tanishtiradi; sinf 2 savol beradi.
Mashq
1
Laureat haqida bitta gap yozing («который» bilan).
Masalan: «И. П. Павлов — учёный, который получил премию в 1904 году».
2
Nobel mukofoti qaysi yili birinchi marta berilgan?
1901
3
Qaysi sohalarda dastlab mukofot berilgan?
Fizika, kimyo, tibbiyot, adabiyot, tinchlik.
4
Nima uchun ma’lumot manbasini ko‘rsatish muhim?
Fakt qayerdan olingani ma’lum bo‘lishi va tekshirilishi uchun.