Birinchi jahon urushining yakunlari va oqibatlari
Urush barcha ishtirokchi davlatlar iqtisodiyotini harbiy ehtiyojlarga bo‘ysundirdi: oziq-ovqat tanqisligi, kartochka tizimi, davlat nazorati kuchaydi, aholi charchadi. Rossiyada 1917-yil fevralida (eski uslub; mart — yangi uslub) inqilob bo‘ldi, imperator Nikolay II taxtdan voz kechdi, Muvaqqat hukumat urushni davom ettirdi. 1917-yil 7-noyabrda (eski uslub 25-oktabr) Lenin boshchiligidagi bolsheviklar hokimiyatni oldi va «Sulh to‘g‘risida»gi dekretni qabul qildi; 1917-yil dekabrda sulh imzolandi, 1918-yil 3-martda Brest-Litovskda sulh shartnomasi tuzildi: Rossiya Polsha, Boltiqbo‘yi hududlari va Ukraina ustidan da’vodan voz kechdi, Kars, Ardaxon, Batumi Turkiyaga berildi. 1918-yil 8-yanvarda AQSH prezidenti Vudro Vilson «14 band» dasturini e’lon qildi. 1918-yil martida Germaniya so‘nggi katta hujumini boshladi, ammo muvaffaqiyatsiz bo‘ldi; Fransiya marshali Fosh Antanta qo‘shinlarining umumiy qo‘mondoni bo‘ldi. 29-sentabrda Bolgariya, 30-oktabrda Usmonli imperiyasi, 3-noyabrda Avstriya-Vengriya sulh imzoladi. Germaniyada inqilob bo‘ldi: 9-noyabrda Vilgelm II taxtdan voz kechdi, 11-noyabrda Kompen o‘rmonida sulh imzolandi. 1919-yil 28-iyunda Versal shartnomasi imzolandi: Germaniya hududlarini yo‘qotdi va reparatsiya to‘lashi lozim bo‘ldi (miqdori 1921-yilda belgilandi). Urushda taxminan 10 million harbiy xizmatchi va millionlab tinch aholi halok bo‘ldi; to‘rt imperiya — Germaniya, Rossiya, Avstriya-Vengriya, Usmonli — tugadi.
Maktabda bir tortishuvdan keyin tomonlar avval to‘xtab turishga, keyin batafsil kelishuvga rozi bo‘ldi. Ikki bosqichni farqlash kelishuvni osonlashtirdi.
Diplomatlar va huquqshunoslar sulh va shartnoma o‘rtasidagi farqni biladi, jurnalistlar sanalarni aniq yozadi, tarixchilar voqealar tugashini bosqichma-bosqich tushuntiradi.
Bitta uzoq ishning «to‘xtash» va «yakuniy topshirish» bosqichlarini alohida sanalar bilan yozing va ular orasida nima qolishini belgilang.
To‘rtlar ittifoqi davlatlarining sulh imzolash tartibini sanalar bilan jadvalga yozing (Bolgariya, Turkiya, Avstriya-Vengriya, Germaniya).