Fransiyaning tashqi siyosati
Prussiya bilan urushdan keyin Fransiya Yevropada yetakchi mavqeini yo‘qotdi va Germaniyadan xavfsirab yashay boshladi; 1879-yilda Germaniya va Avstriya-Vengriya ittifoq tuzgani uning ahvolini yanada qiyinlashtirdi. Fransiya e’tiborini mustamlakalarga qaratdi: 1881-yilda Tunisni egalladi, so‘ng Afrikada Gvineya, Senegal, Madagaskar va Mavritaniyaga ta’sirini o‘tkazdi, 1912-yilda Marokashda protektorat o‘rnatdi. Osiyoda 1884-yilda Vyetnamni nazoratga oldi, 1893-yil atrofida Laosda protektorat tuzdi; shu tariqa Fransiya Britaniyadan keyingi ikkinchi yirik mustamlaka imperiyasini tuzdi. Tunis masalasi Italiyani Fransiyadan uzoqlashtirib, 1882-yilda Uchlar ittifoqining (Germaniya, Avstriya-Vengriya, Italiya) tuzilishiga olib keldi. Fransiya bunga javoban Rossiya bilan yaqinlashdi (1891–1894-yillardagi ittifoq kelishuvlari), 1904-yilda esa Buyuk Britaniya bilan mustamlakalar bo‘yicha kelishuv imzoladi: Misr Britaniya, Marokash esa Fransiya manfaati hududi deb tan olindi. 1907-yilda Rossiya ham Britaniya bilan kelishuvga erishgach, Antanta (Fransiya, Buyuk Britaniya, Rossiya) shakllandi va Yevropa ikki harbiy-siyosiy blokka bo‘lindi.
Ikki maktab o‘rtasidagi musobaqadan oldin jamoalar bir-birining kuchli va zaif tomonlarini jadvalga yozdi. Kimdir kuchli tomonini oshirsa, boshqasi ham javob chorasini ko‘rdi va tayyorgarlik kuchaydi.
Xavfsizlik va tashqi aloqalar tahlilchilari sheriklik va raqobatni solishtiradi, murabbiylar raqib strategiyasini o‘rganadi, rejalashtiruvchilar xavflarni oldindan baholaydi.
Do‘stingiz bilan har qanday o‘yinda (hatto topishmoq o‘yinida ham) yurishdan oldin raqibingizning ikki mumkin bo‘lgan javobini o‘ylab, har biriga qanday javob berishingizni ayting.
«Blok xaritasi»: Yevropa xaritasida Uchlar ittifoqi davlatlarini bir rangda, Antanta davlatlarini boshqa rangda bo‘yang.