ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Germaniyaning tashqi siyosati

Darslar 10 · 1 ta dars · M. Lafasov, U. Jo‘rayev, E. Xoliqov, D. Qodirova. Jahon tarixi, 9-sinf, qayta ishlangan va tuzatilgan 3-nashr. «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2014
10

Germaniya imperiyasining tashqi siyosati

Darslik: 35–38-betlar
MaqsadGermaniya tashqi siyosatining yo‘nalishlarini (ittifoqlar, mustamlakalar, flot, Bag‘dod temiryo‘li) va urushga olib kelgan omillarni izohlash.
Yangi so‘zlar
koalitsiya · coalition: a temporary union of states against othersekspansiya · expansion: policy of extending control over others’ territory and marketsBag‘dod temiryo‘li · Baghdad Railway: German-financed line from Istanbul region towards Baghdad and the Gulfdengiz floti · navy
Tushuntirish

Bismark Fransiyaning qasos olishidan va ikki frontda urush bo‘lishidan qo‘rqib, ittifoqlar tizimini qurdi: 1879-yilda Avstriya-Vengriya bilan ittifoq, 1882-yilda Italiya qo‘shilishi bilan Uchlar ittifoqi tuzildi. 1880-yillarda Germaniya Afrikada mustamlakalar oldi: Janubi-G‘arbiy Afrika (1884-yilda protektorat), Togo va Kamerun (1884), Sharqiy Afrika (1885); Tinch okeanida Marshall orollari (1885) va boshqa orollar, 1898-yilda esa Xitoyda Shandun provinsiyasi hududining bir qismi unga ijaraga berildi. Vilgelm II davrida «jahon siyosati» e’lon qilindi: «Germaniyaning kelajagi dengizda» shiori ostida harbiy flot qurildi va Shimoliy dengizni Boltiq dengizi bilan tutashtiruvchi Kil kanali (1895) ochildi; bu esa Buyuk Britaniya bilan munosabatni keskinlashtirdi. Germaniya Usmoniylar (Turkiya) davlati bilan yaqinlashib, Bag‘dod temiryo‘li qurilishini boshladi (Bolqon va Yaqin Sharqqa bu intilish «Drang nach Osten» — «Sharqqa hujum» deb ataladi); Buyuk Britaniya bunga javoban 1899-yilda Quvaytda o‘z protektoratini o‘rnatdi. Marokash masalasi Fransiya bilan, Afrika va dengiz masalalari Britaniya bilan ziddiyatni kuchaytirdi; 1905-yilda Bosh shtab ikki frontda urush rejasini ishlab chiqdi. 1907-yilda Antanta shakllangach, Germaniya o‘zini qurshovda his qila boshladi.

Janubi-G‘arbiyAfrikaTogo, KamerunSharqiy AfrikaAfrikaMarshallorollariTinch okeaniShandun qismi(ijara)XitoyGermaniyamustamlakalari
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bir haftada ikkita nazorat ishi bo‘lgan o‘quvchi vaqt jadvalini tuzdi: qiyinrog‘ini oldinga qo‘ydi, shunda hech narsa oxirgi kechaga qolmadi.

Kim ishlatadi

Rejalashtiruvchilar ishni taqsimlaydi, shunda bitta muddat ortiqcha yuk bo‘lmaydi, rahbarlar bir vaqtda bir necha vazifani rejalashtiradi, tahlilchilar xavfni ikki tomondan baholaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Shu hafta qilinishi kerak bo‘lgan ishlarni yozing, eng shoshilinch ikkitasini belgilang va qaysi tartibda bajarishni hal qiling.

Namunalar
Sabab–oqibat: kuchli flot qurish → Britaniya xavfsizlikdan xavotirda → Britaniya Fransiya va Rossiya bilan yaqinlashadi → Germaniya «qurshov»da qoldim, deb hisoblaydi → qurollanish kuchayadi.
Germaniya ekspansiyasi yo‘nalishlari: Afrika (Togo, Kamerun, Sharqiy va Janubi-G‘arbiy Afrika), Tinch okean orollari, Xitoy (Shandun) va Yaqin Sharq (Bag‘dod temiryo‘li).
Sinfda faoliyat

«Dunyo xaritasi»: xaritada Germaniya mustamlakalarini (Togo, Kamerun, Sharqiy Afrika, Janubi-G‘arbiy Afrika, Shandun) belgilab, Britaniya hududlari bilan taqqoslang.

Mashq
1
Germaniya va Avstriya-Vengriya ittifoqi qaysi yilda tuzildi va Italiya qachon qo‘shildi?
2
Germaniya 1884–1885-yillarda Afrikada qaysi hududlarni egalladi?
3
Bag‘dod temiryo‘li Buyuk Britaniyaga nima uchun xavfli ko‘rindi?
4
Nega Germaniya Turkiya bilan yaqinlashdi va Turkiya nega unga ehtiyoj sezdi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYarmarka kuniHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →