XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Hindiston
Hindiston Buyuk Britaniya mustamlakasi bo‘lib, uni vitse-qirol boshchiligidagi mustamlaka apparati boshqarardi. Mustamlaka sharoitida temiryo‘llar, konlar, to‘qimachilik va kanop fabrikalari paydo bo‘ldi, lekin sanoat asosan port shaharlari yaqinida joylashib, xomashyoni olib chiqishga moslashtirilgan edi; qishloq xo‘jaligi bir turdagi ekinga ixtisoslashdi (Bengaliyada kanop, Assamda choy, Panjobda bug‘doy). Dehqonlar yer egalari va sudxo‘rlarga qarzdor edi; XIX asr oxirida bir necha marta ocharchilik bo‘lib, millionlab odam halok bo‘ldi. 1885-yilda Bombeyda Hindiston milliy kongressi tuzildi; dastlab u mo‘tadil talablar (mahalliy kengashlar, hindlarni boshqaruvga jalb etish) bilan chiqdi. 1890-yillarda B. G. Tilak boshchiligida radikal oqim shakllandi: u «svaraj» va «svadeshi» shiorlarini, ingliz tovarlarini boykot qilishni ilgari surdi. 1905-yilda Bengaliya ikkiga bo‘linishi keng norozilik to‘lqiniga sabab bo‘ldi; 1906-yilda Musulmonlar ligasi tuzildi. 1907-yil oxirida Surat qurultoyida Kongress mo‘tadil va radikal qanotlarga bo‘lindi. 1909-yilgi qonun saylovni diniy jamoalar bo‘yicha o‘tkazishni joriy etdi; 1911-yilda Bengaliya qayta birlashtirilib, poytaxt Dehliga ko‘chirilishi e’lon qilindi.
«Svadeshi»: oddiy kundalik buyumlardan (kiyim, choy, qalam) qaysilari mahalliy ishlab chiqarilganini aniqlab, boykot nimani anglatishini muhokama qiling.