ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

1916–1918: urushning yakuni

Darslar 36–37 · 2 ta dars · M. Lafasov, U. Jo‘rayev, E. Xoliqov, D. Qodirova. Jahon tarixi, 9-sinf, qayta ishlangan va tuzatilgan 3-nashr. «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2014
36

1916—1917-yillardagi urush harakatlari

Darslik: 129–130-betlar
Maqsad1916–1917-yillardagi asosiy janglar va AQSHning urushga kirishini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
Verden · Verdun: French fortress, scene of the longest battle of 1916Somma · Somme: river in northern France, scene of a major 1916 battletank · tank: armoured tracked vehicle first used by Britain in 1916cheklanmagan suvosti urushi · unrestricted submarine warfare: sinking ships in a war zone without warning
Tushuntirish

1916-yilda Germaniya G‘arbiy frontda Fransiyaning Verden qal’asiga hujum qildi (21-fevraldan); janglar dekabrgacha davom etib, ikki tomondan taxminan 700 ming kishi halok bo‘ldi, yaralandi yoki bedarak yo‘qoldi va front deyarli o‘zgarmadi. Verdendagi bosimni kamaytirish uchun fransuz–ingliz qo‘shinlari 1-iyulda Somma daryosi bo‘yida hujumga o‘tdi; jang 18-noyabrgacha cho‘zildi, juda katta talafot bilan tugadi va siljish bir necha kilometr bo‘ldi. Sommada britaniyaliklar tanklarni birinchi marta sentabrda qo‘lladi. Sharqiy frontda 1916-yil iyunida (4-iyundan; eski uslub bilan 22-maydan) general Brusilov rus qo‘shinlarini Galitsiyada hujumga olib chiqdi va Avstriya-Vengriya mudofaasini yorib o‘tdi; bu Avstriya-Vengriyani qattiq zaiflashtirdi, lekin Rossiyaning o‘zi ham katta talafot ko‘rdi. 1916-yil 27-avgustda Ruminiya Antanta tomonida urushga kirdi, ammo yil oxirigacha uning katta qismi bosib olindi. 1917-yil 1-fevraldan Germaniya cheklanmagan suvosti urushini e’lon qildi; bu va neytral kemalarning cho‘ktirilishi AQSHni 6-aprelda Germaniyaga urush e’lon qilishga olib keldi (1915-yilda ingliz «Luzitaniya» layneri cho‘ktirilib, amerikaliklar ham halok bo‘lgani AQSH jamoatchiligini allaqachon g‘azablantirgan edi). AQSH iqtisodiy jihatdan Antantaga avvaldan qarz va yetkazib berish orqali bog‘langan edi; 1917-yil yozidan uning qo‘shinlari Fransiyaga kela boshladi, bu kuchlar nisbatini Antanta foydasiga o‘zgartirdi.

21.02.1916Verden4.06.1916Brusilov yorilishi1.07.1916Somma27.08.1916Ruminiya Antantaga6.04.1917AQSH urushga kirdi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Uzoq davom etgan sinf loyihasida jamoa har hafta qancha ish bitgani, qancha qolgani haqida qisqa hisobot yozdi. Hisobot jamoaga sekinlashgan joyni ko‘rsatdi.

Kim ishlatadi

Harbiy tarixchilar va tahlilchilar jangning bosqichlarini yozib boradi, loyiha rahbarlari hisobotlarni solishtiradi, jurnalistlar raqamlarning manbasini tekshiradi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘zingizning haftalik yutuqlaringiz va qiyinchiliklaringiz bo‘yicha uchta raqamli qisqa hisobot yozing. Raqamlar oddiy bo‘lsin.

Namunalar
Hisob: Verden jangi 21.02.1916 dan 18.12.1916 gacha davom etdi — taxminan 10 oy (300 kundan ortiq).
AQSHning urushga kirishi sabablari: cheklanmagan suvosti urushi, Antantaga qarz va yetkazib berishlar, amerikalik yo‘lovchilar halok bo‘lgan hodisalar.
Sinfda faoliyat

1916-yil G‘arbiy va Sharqiy front janglarini (Verden, Somma, Brusilov hujumi) vaqt chizig‘ida joylashtiring va har birining natijasini bir jumlada yozing.

Mashq
1
Verden jangi qachon boshlandi va qaysi tomonlar to‘qnashdi?
2
Tank qaysi jangda birinchi marta qo‘llanildi?
3
Brusilov hujumi qanday natija berdi?
4
AQSH nega aynan 1917-yilda Germaniyaga urush e’lon qildi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliFoydadan bog‘chaga hadyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →