Germaniya imperiyasi: tashkil topishi va ichki siyosati

1871-yil 18-yanvarda Versalda german davlatlarining monarxlari Prussiya qiroli Vilgelm I ni Germaniya imperatori deb e’lon qildilar; Prussiya hududning 2/3 qismini egallab, aholining 60 foizi unda yashardi. Imperiya konstitutsiyasi (1871) bo‘yicha oliy organlar Ittifoq Kengashi (Bundesrat) va Reyxstag edi, ayrim davlatlar o‘z landtaglarini saqlab qoldi, ammo Prussiya ustun mavqeda edi. Imperator urush va sulh e’lon qilar, qurolli kuchlarga bosh qo‘mondonlik qilar, kansler tayinlar va parlamentni tarqatib yuborar edi. Birinchi kansler Otto fon Bismark 1871–1890-yillarda hukumatni boshqargan va «Temir kansler» deb nom olgan. Reyxstag umumiy saylov huquqi asosida saylanar, ammo huquq faqat 25 yoshga to‘lgan erkaklarga berilgandi. 1870–1880-yillarda iqtisod tez o‘sdi: yagona ichki bozor, pul va o‘lchov birliklari, Fransiyadan olingan tovon, Lotaringiyaning temir rudasi va Saar ko‘miri, ilg‘or texnologiya va harbiy buyurtmalar bunga yordam berdi. 1914-yilga kelib sanoat 1871-yilga nisbatan 7 baravar o‘sdi va Germaniya sanoatda AQSHdan keyin ikkinchi o‘ringa chiqdi; kimyo sanoatida esa dunyoda birinchi bo‘ldi.