XIX asrning oxiri va XX asr boshlarida Yaponiya
1867–1868-yillardagi Meydzi islohoti Yaponiyada bozor munosabatlariga asoslangan jamiyat qurish yo‘lini ochdi. Imperator Mutsixito davrida mamlakat G‘arb uchun ochildi, yagona pul birligi joriy etildi, hokimliklar chegarasidagi bojxonalar olib tashlandi, 1869-yilda barcha tabaqalar rasmiy teng huquqli deb e’lon qilindi, umumiy harbiy xizmat qonuni qabul qilindi. 1871–1878-yillardagi agrar islohot yerni erkin oldi-sotdi qilishga ruxsat berdi va natural soliqni pul solig‘i bilan almashtirdi. Yaponiya Yevropa texnikasini tayyor holda sotib oldi, davlat sanoatni qo‘llab-quvvatladi, to‘qimachilik tez rivojlandi (1890-yilda sanoatning 45 foizi), keyin og‘ir sanoat va monopoliyalar paydo bo‘ldi. 1889-yilda Prussiya namunasidagi konstitutsiya qabul qilindi: ikki palatali parlament tuzildi, lekin imperator keng huquqlarni saqlab qoldi, saylov huquqi mulk senzi bilan cheklandi (saylov yoshi 25). Tashqi siyosatda Yaponiya Ryukyuni (1879) qo‘shib oldi, 1876-yilda Koreyani «ochishga» majbur qildi, 1894–1895-yillardagi Xitoy bilan urushda g‘alaba qozonib, Tayvan va Penxuni oldi (Simonoseki sulhi), 1904–1905-yillarda Rossiyani yengdi va 1910-yilda Koreyani o‘ziga qo‘shib oldi.
Maktab to‘garagi yangi usulga o‘tganda, o‘quvchilar eski va yangi usul natijalarini bir jadvalda taqqosladi. Yangi usulning qaysi jihati foydali, qaysi biri qiyin ekani ko‘rindi.
Korxona va maktab rahbarlari o‘zgarishlarni bosqichma-bosqich kiritadi, iqtisodchilar sanoat o‘sishining omillarini baholaydi, tarixchilar islohotlarning oqibatlarini solishtiradi.
O‘zingiz yaqinda o‘zgartirgan bir odatni (masalan, kunlik tartib) tanlab, o‘zgarishdan oldin va keyin nima farq qilganini ikki jumlada yozing.
«Sharq va G‘arb»: Yaponiya G‘arbdan nimani oldi (texnika, qo‘shin tizimi, konstitutsiya) va nimani saqlab qoldi (imperator, an’analar) — ikki ustunda yozing.