Podsho Rossiyasining tashqi siyosati
Rossiya imperiyasi bosib olingan hududlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘z tarkibiga qo‘shib olgani bilan Britaniya va Fransiya mustamlakalaridan farq qilardi. U Bolqon, Qora dengiz bo‘g‘ozlari, Uzoq Sharq va O‘rta Osiyoda ta’sirini kengaytirishga intildi: Xiva xonligi 1873-yilda vassal bo‘ldi, 1881-yilda Ko‘ktepa egallandi, O‘rta Osiyoning bosib olinishi 1885-yilga kelib yakunlandi. 1875-yilda Bosniya va Gersegovinada, so‘ng Bolgariyada Usmoniylarga qarshi qo‘zg‘olonlar bo‘ldi; Rossiya 1877-yil 24-aprelda (eski uslub bilan 12-aprel) Turkiyaga urush e’lon qildi. 1878-yilgi San-Stefano shartnomasi Bolgariyaga katta avtonomiya berdi va Serbiya, Chernogoriya, Ruminiyaning mustaqilligini tan oldi, lekin Britaniya va Avstriya-Vengriya e’tirozi bilan 1878-yil iyunda Berlin kongressi chaqirildi: Bolgariya ikkiga bo‘lindi, Kipr Britaniya boshqaruviga, Bosniya va Gersegovinani boshqarish Avstriya-Vengriyaga berildi, Rossiya esa Batumi, Kars va Ardaganni oldi. Mansuriya va Koreya uchun raqobat 1904–1905-yillardagi Rossiya–Yaponiya urushiga olib keldi: Yaponiya 1904-yilda Port-Arturdagi Rossiya flotiga hujum qildi, 1905-yilda Susima yonida rus floti mag‘lub bo‘ldi. 1905-yil 5-sentabrda (eski uslub bilan 23-avgust) AQSH vositachiligida Portsmutda tinchlik tuzildi: Rossiya Koreyani Yaponiya ta’sir doirasi deb tan oldi, Port-Artur ijarasi va Saxalinning janubiy qismini Yaponiyaga berdi.
«Bolqon xaritasi»: Serbiya, Chernogoriya, Ruminiya, Bolgariya, Bosniya va Gersegovinani xaritada toping va 1878-yilda ularga nima bo‘lganini belgilang.