ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Bolqon davlatlari

Darslar 25 · 1 ta dars · M. Lafasov, U. Jo‘rayev, E. Xoliqov, D. Qodirova. Jahon tarixi, 9-sinf, qayta ishlangan va tuzatilgan 3-nashr. «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2014
25

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Bolqon davlatlari

Darslik: 86–89-betlar
MaqsadBolqon xalqlarining milliy-ozodlik kurashi va Bolgariya, Serbiya, Albaniya mustaqilligini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
Bolqon yarimoroli · the Balkan Peninsula in south-eastern Europemustaqillik · independencekonstitutsiyaviy monarxiya · constitutional monarchyBolgariya Knyazligi · the Principality of Bulgaria
Tushuntirish

XIX asrning 70-yillarida janubiy slavyanlarning ko‘pchiligi hali Usmoniylar (Turkiya), ba’zilari Gabsburglar hukmronligi ostida edi; faqat Chernogoriya va serb yerlarining bir qismini o‘z ichiga olgan Serbiya knyazligi o‘zini o‘zi boshqarardi. Bolgariyada V. Levski yashirin qo‘mitalar tuzib mustaqil respublika uchun kurashdi (u 1873-yilda qatl etilgan), 1876-yilda Aprel qo‘zg‘oloni bo‘ldi, shoir va inqilobchi X. Botev shu yilgi jangda halok bo‘ldi; qo‘zg‘olon qattiq bostirilib, Yevropada keng norozilik uyg‘otdi. 1877–1878-yillardagi Rossiya–Turkiya urushidan keyin San-Stefano shartnomasi katta Bolgariyani nazarda tutdi, ammo Berlin kongressi (1878) uning hududini qisqartirdi; Bolgariya Turkiyaga nomigagina qaram knyazlik bo‘ldi va 1879-yilgi (Tarnovo) konstitutsiyasi bilan konstitutsiyaviy monarxiya tuzildi. 1885-yilda Shimoliy Bolgariya va Sharqiy Rumeliya birlashdi; 1908-yilda Bolgariya to‘la mustaqilligini e’lon qildi. Serbiya, Chernogoriya va Ruminiya mustaqilligi 1878-yilda tan olindi. Albaniya 1909–1911-yillardagi qo‘zg‘olonlardan so‘ng Birinchi Bolqon urushi davrida, 1912-yil 28-noyabrda mustaqilligini e’lon qildi. Bolqonda Avstriya-Vengriya, Rossiya, Germaniya va Britaniya manfaatlari to‘qnashardi.

Hozirgi chegaralarSofiyaBelgrad
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab bayramida bolalar o‘zlari uchun qoida o‘ylab topishdi va uni hamma bilan ovozga qo‘yishdi. Qoida ko‘pchilik qo‘llovi bilan tasdiqlandi va kamchilikni ayta olish yo‘li ham yozib qo‘yildi.

Kim ishlatadi

Davlat xodimlari va huquqshunoslar o‘zini o‘zi boshqarish tamoyillarini o‘rganadi, tarixchilar chegaralar va sanalar bo‘yicha jadval tuzadi, jurnalistlar mintaqaviy voqealarni yoritadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir mamlakat yoki xalqning bir nechta muhim sanasini jadvalga yozing va ularni vaqt bo‘yicha tartiblang.

Namunalar
1878Serbiya, Chernogoriya, Ruminiya1908Bolgariya1912Albaniya
Bolqon mustaqillik sanalari: 1878 — Serbiya, Chernogoriya, Ruminiya tan olindi; 1908 — Bolgariya to‘la mustaqil; 1912 — Albaniya mustaqilligi.
Nega Bolqon «Yevropaning porox omborxonasi» deb ataldi? Bir necha xalq, ko‘p hududiy nizo va to‘rtta buyuk davlat manfaati bir joyda to‘qnashardi.
Sinfda faoliyat

«Bolqon xaritasi»: Bolgariya, Serbiya, Ruminiya, Chernogoriya, Albaniya, Bosniya va Gretsiyani xaritada belgilab, mustaqillik yillarini yozing.

Mashq
1
Bolgariya konstitutsiyasi qanday davlat tuzumini belgiladi?
2
Bolgariya to‘la mustaqilligini qachon e’lon qildi?
3
Albaniya mustaqilligi qachon e’lon qilindi?
4
Nega Berlin kongressi San-Stefano shartnomasini qayta ko‘rib chiqdi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliDo‘kon egasi bilan suhbatHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →