Fransiya—Prussiya urushi va uning yakunlari
1860-yillarning ikkinchi yarmida Napoleon III ning mavqei susaydi: Fransiya iqtisodiy jihatdan Buyuk Britaniya va Germaniyadan orqada qola boshladi, tashqi siyosatda ham muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Prussiya Germaniyani o‘z hukmronligi ostida birlashtirishga intilar, Fransiya esa bunga to‘sqinlik qila olmasdi. Urushga bahona Ispaniya taxtiga nomzod masalasi bo‘ldi; Fransiya talablaridan so‘ng Prussiya kansleri Bismark qirol Vilgelm I va Fransiya elchisi suhbati haqidagi xabarni (Ems depeshasi) o‘zgartirib e’lon qildi, Fransiya buni haqorat deb bildi. Fransiya 1870-yil iyulda Prussiyaga urush e’lon qildi (Parijda rasmiy e’lon 19-iyulda). Fransiya qo‘shini urushga yaxshi tayyor emas edi: 1870-yil 1-sentabrda Sedan yonida qurshovga tushdi, 2-sentabrda imperator Napoleon III taslim bo‘ldi. Shu bilan Ikkinchi imperiya barham topdi.
Ikki o‘quvchi bir o‘yin haqida turlicha hikoya qildi. Sinf ularni tinglab, kim nimani ko‘rganini, qaysi gap isbotlanishini va qaysi biri faqat fikr ekanini ajratdi.
Sudyalar va tergovchilar guvohlarning ayrim gaplarini solishtiradi, jurnalistlar xabarni nashr etishdan oldin tekshiradi, tarixchilar bir voqea haqidagi turli manbalarni o‘qiydi.
Bir kunlik voqeani (masalan, tanaffusdagi hodisani) oilangizdagi ikki kishidan eshitib, ikkala hikoyada nima bir xil, nima farq qilishini qog‘ozga yozing. Hukm chiqarmang, faqat solishtiring.
«Taxt uchun nomzod»: ikki guruh — «Fransiya» va «Prussiya» — o‘z pozitsiyasini bir daqiqada bayon qiladi; so‘ng sinf urush qanday oldini olish mumkin bo‘lganini muhokama qiladi.