Ko‘z va ko‘rish
Ko‘z sharining tashqi qobig‘i sklera, old shaffof qismi shox parda. Kamalak qobiq markazidagi teshik qorachiq yorug‘lik miqdorini tartibga soladi. Gavhar – ikki tomonlama qavariq linza (n ≈ 1,4–1,5): u to‘r pardada buyumning haqiqiy, teskari, kichraygan tasvirini hosil qiladi, nerv tolalari uni miyaga uzatadi va miya tasvirni to‘g‘ri sezadi. Muskullar gavharning egriligini o‘zgartirib, fokus masofasini moslashtiradi (akkomodatsiya), shuning uchun uzoq va yaqin buyumlar to‘r pardada aniq bo‘ladi. Yaqindan ko‘rarlikda tasvir to‘r pardadan oldinda hosil bo‘ladi (optik kuch me’yordan katta), buni botiq (sochuvchi, D < 0) linzali ko‘zoynak to‘g‘rilaydi. Uzoqdan ko‘rarlikda tasvir to‘r pardadan keyin hosil bo‘ladi, uni qavariq (yig‘uvchi, D > 0) linza to‘g‘rilaydi. Ikki ko‘z bilan ko‘rish buyumgacha masofani va fazoviy chuqurlikni baholashga yordam beradi. Ko‘zoynak tanlash shifokor ko‘rigidan keyin amalga oshiriladi.
Kuzatish (xavfsiz): yorug‘ xonada ko‘zgu oldida qorachiqni kuzating, so‘ng chiroqni qisqa o‘chirib-yoqmay (derazani yopib) qorong‘ilashtiring va qorachiq o‘lchami qanday o‘zgarishini ko‘ring. Kuchli yorug‘lik manbaini ko‘zga qaratmang. Ko‘z gigienasi: o‘qish masofasi 30–40 cm, yetarli yorug‘lik, ekranga qarashdan tanaffus.