Bug‘lanish va kondensatsiya
Suyuqlik sirtidan molekulalarning uchib chiqishi bug‘lanish, bug‘ning suyuqlikka aylanishi kondensatsiya deyiladi. Bug‘lanishda eng tez molekulalar chiqib ketadi, shuning uchun suyuqlik soviydi; harorat yuqori, sirt katta va shamol bor bo‘lsa, bug‘lanish tezlashadi. Yopiq idishda bug‘lanish va kondensatsiya tezliklari tenglashib, dinamik muvozanat o‘rnatiladi, bunday bug‘ to‘yingan deyiladi; to‘yinmagan bug‘ning bosimi to‘yinganinikidan kichik. Qaynash – suyuqlikning butun hajmida bug‘ pufakchalari hosil bo‘lishi; u to‘yingan bug‘ bosimi tashqi bosimga tenglashganda boshlanadi, shuning uchun bosim ortsa qaynash temperaturasi ko‘tariladi (tez pishirgich), tog‘da pasayadi (5 km balandlikda suv taxminan 84 °C da qaynaydi). Qaynash temperaturasidagi 1 kg suyuqlikni bug‘ga aylantirishga kerak issiqlik solishtirma bug‘lanish issiqligi r; Q = rm, suv uchun r = 2,3·10⁶ J/kg.
Kuzatish: ikkita bir xil stakanga bir xil miqdorda suv quyib, biriga keng likopcha, ikkinchisiga kichik stakan ishlating va ikki kunda suv sathini belgilang. Qaysi birida suv ko‘proq kamaydi? Qaynoq suv va bug‘ bilan faqat kattalar bilan ishlang: bug‘ kuydiradi; tez pishirgich qopqog‘ini o‘zingiz ochmang.