ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi9-sinf · 8-hafta

Yarmarka oldidan

🎯 Missiya: Yarmarka stendining asosiy xabari nima bo‘lsin va rollar qanday?

Dushanba

Sinf rahbariYarmarka kelasi payshanba, 29-oktabr. Bu hafta stendga tayyorgarlik: 2-partiya bo‘yoqlari tugaydi, stend rejasi tuziladi.
AnvarIqtisodda — boshqarish; to‘rt vazifa ketma-ket: , tashkil etish, rahbarlik, nazorat.
ZarinaReja: maqsad — 10 ta o‘yinchoqni sotish. Tashkil: Malika — stend tuzilishi, men — bo‘yoq va bezak, Anvar — pul, Jasur — nazorat va tushuntirish.
MalikaRahbarlik — bir-birimizni ruhlantirish, nazorat — kun oxirida sanash. Menejer — boshqarishni biluvchi odam; bizda har kim o‘z ishining menejeri 😄
Iqtisodiy bilim asoslari

Qulf 1: Stend: kim nima qiladi?

Topshiriq: Menejmentning to‘rt vazifasi qaysi tartibda?

🔑 Kalit: Menejment: rejalashtirish, tashkil etish, rahbarlik, nazorat — ketma-ket.

JasurInglizcha loyiha: har kim o‘z ishi zarurligini ishontiradi. Qadamlar: nima qilaman, nega muhim; malaka; sizga nega kerak; boshqalarni adolatli solishtirish.
Malika“I’m the designer, and this job matters because a good design makes a toy safe.” “Without a careful checker, parents cannot trust a toy.”
Zarina“If you buy a swing, we will give you a care tag.” “Other jobs are useful too, but ours makes the toy real.”
AnvarBirinchi bo‘lib kim gapiradi? Ovoz beramiz: “Let’s vote!” Takror: “good at”, “keen on”, “hopeless at”. Maslahat: “Don’t touch the paint.”
JasurUmumiy haqiqat: “If you heat water to 100 °C, it boils.” Va yana: multi-coloured, multi-lingual — bizning yorliq uch tilli!
Ingliz tili

Qulf 2: Ishontiruvchi nutq

Topshiriq: Umumiy haqiqat uchun qaysi gap to‘g‘ri?

Seshanba

ZarinaOna tilidan: — ammo, lekin, biroq; oldidan vergul. «Belanchak kichik, ammo pishiq.»
Anvar: yo… yo…, goh… goh… takrorlanganda vergul qo‘yiladi. «Yo siz tanlang, yo biz maslahat beramiz.»
MalikaRuscha taqdimot: «Мы хотим, чтобы дети спали спокойно». «Чтобы» — istak. «Мы говорим, что игрушка безопасна» — «что» fakt.
Jasur«Покупатели видят, как мы красим игрушки» — «как» jarayonni bildiradi. Pul tarixi: tanga → qog‘oz pul. Bizda faqat naqd pul.
Ona tiliRus tili

Qulf 3: Taqdimot jumlalari

Topshiriq: «Мы хотим, … дети спали спокойно» — bo‘sh joyga qaysi so‘z?

ZarinaTexnologiya: — buyumni qulay, jozibali va maqsadga mos qilib o‘ylash. An’anani zamonaviy ehtiyojga moslashtirish: an’anaviy naqsh, lekin yengil va ixcham.
AnvarBosqichlar: ehtiyoj va talabni topish, g‘oya, eskiz, , texnologik xarita, buyumni yasash, baholash.
MalikaMaket: karton stol, 10 ta joy; yorliq — bir tomonda, narx — ikkinchisida. Belanchaklar 20 × 24 sm: ixcham, bir qatorda sig‘adi.
JasurNaqsh — egri tag, shior — «Belanchak — bola uchun». Hamma qism bitta g‘oyaga xizmat qiladi.
Texnologiya

Qulf 4: Stend dizayni

Topshiriq: An’anaviy hunarni zamonaviy dizaynda qanday birlashtiramiz?

🔑 Kalit: Dizayn: an’anaviy naqsh + yengil va ixcham; bosqichlar: ehtiyoj, g‘oya, eskiz, maket, xarita, yasash.

AnvarInformatika nazorati oldidan takrorlaymiz: n o‘zgaruvchili jadvalda 2ⁿ qator, n + k ustun. Endi : buyruqlar bir-biridan keyin, shartsiz.
JasurQaytim algoritmi: kirish — to‘langan, narx; hisob — qaytim = to‘langan − narx; chiqish — qaytim. 100 000 berilsa, 60 000 lik uchun qaytim 40 000.
ZarinaBlok-sxema: oval, parallelogramm, to‘rtburchak, parallelogramm, oval. : x = 60 000.
AnvarIkki o‘zgaruvchi qiymatini almashtirish: a = 5 (sotildi), b = 3 (qoldi). t: t = a; a = b; b = t.
Informatika

Qulf 5: Kassa algoritmi

Topshiriq: a = 5, b = 3. t = a; a = b; b = t dan keyin a va b?

🔑 Kalit: Chiziqli algoritm — buyruqlar ketma-ket, shartsiz; ikki qiymatni almashtirish uchun oraliq o‘zgaruvchi kerak. Qaytim = to‘langan − narx.

Chorshanba

Anvar2-partiya tekshiruvi: erta tekshiruv ishladi — brus uzunliklari 50, 49, 51, 50, 52 sm, hammasi 48–52 oralig‘ida ✅
ZarinaJami xarajat 457 000. q ta sotilsa, har bir sotilgan o‘yinchoqqa xarajat 457 : q (ming). Narx 60 dan oshmasligi kerak: 457 : q ≤ 60.
Anvar, kasr tengsizlik: (457 − 60q) : q ≤ 0. Nollar: q ≈ 7,62 va q = 0. O‘ngdagi oraliqda ifoda manfiy, belgi nollarda almashadi.
Malikaq > 0 bo‘lgani uchun yechim: q ≥ 7,62, ya’ni kamida 8 ta. 8 · 60 000 = 480 000 ≥ 457 000.
Algebra

Qulf 6: Nechta sotsak xarajat qoplanadi?

Topshiriq: Xarajat 457 000 ni qoplash uchun 60 000 dan kamida nechta sotish kerak?

🔑 Kalit: Kasr tengsizlik (457 − 60q) : q ≤ 0 dan q ≥ 7,62: kamida 8 ta sotsak, xarajat qoplanadi.

JasurHuquq: mulk huquqi — qonun taqiqlamagan mulkka egalik qilish, foydalanish; mulk sud qarorisiz olinmaydi. Mehnat huquqi: umumiy ish boshlash yoshi — 16, istisnolar Mehnat kodeksida.
AnvarBiz hali 16 da emasmiz: yarmarkadagi ish — maktab loyihasi, o‘qituvchi va ota-onalar nazoratida. Pul va shartnomalar — kattalar bilan.
ZarinaGeografiya: xo‘jalik uch sektorga bo‘linadi: birlamchi (o‘rmon xo‘jaligi, qazib olish), ikkilamchi (ishlab chiqarish, qurilish), uchlamchi (xizmat).
MalikaYog‘och — birlamchi; ustaxonamiz — ikkilamchi; stendda sotish — uchlamchi. Har kim o‘ziga mos ishga ixtisoslashadi: bu mehnat taqsimoti.
Konstitutsiyaviy huquq asoslariGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)

Qulf 7: Stend huquqlari va sektorlar

Topshiriq: Umumiy ish boshlash yoshi darslikka ko‘ra necha?

🔑 Kalit: Umumiy ish boshlash yoshi — 16 (istisnolar Mehnat kodeksida). Bizning ish — maktab loyihasi, kattalar nazoratida.

Payshanba

ZarinaBiologiya: yadro irsiy axborotni saqlaydi, nusxalaydi va uzatadi. Tarkibi: qobiq, yadro shirasi, xromatin, yadrocha. Bo‘linishda xromatin ga o‘raladi.
AnvarProkariotda shakllangan yadro yo‘q: halqa DNK da. Eukariotda yadro bor. Poster uchun solishtirish jadvali: o‘xshashlik va farq.
MalikaKimyo: CO — rangsiz, hidsiz, juda zaharli gaz. Yopiq xonada hech narsa yoqmaymiz, ko‘mir ham, isitgich ham. Stendda ochiq olov yo‘q.
JasurCO₂ ni ohakli suv bilan aniqlaymiz: Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃↓ + H₂O — loyqalanadi. Quruq muz — qattiq CO₂, stendga olib kelmaymiz.
Biologiya (Sitologiya va genetika asoslari)Kimyo

Qulf 8: Yadro, jadval va gaz

Topshiriq: Qaysi gaz rangsiz, hidsiz va juda zaharli?

AnvarGeometriya: uchburchak : BD : DC = AB : AC. Bayroqcha: AB = 30, AC = 45, BC = 50 sm. Nisbat 30 : 45 = 2 : 3.
ZarinaBC ni 2 : 3 ga bo‘lamiz: BD = 20 sm, DC = 30 sm. Isbotda ikki o‘xshash uchburchakni topamiz va tomonlar nisbatini yozamiz.
JasurFizika, masala: shar 4 L, 100 kPa, 293 K. 283 K ga sovitilsa (p = const): V₂ = 4 · 283 : 293 ≈ 3,9 L.
MalikaBosim o‘zgarmasa Gey-Lyussak qonuni; T o‘zgarmasa Boyl–Mariott; hammasi o‘zgarsa Klapeyron tenglamasi. Avval jarayonni aniqlaymiz.
GeometriyaFizika

Qulf 9: Bayroqcha va shar

Topshiriq: p = const bo‘lsa, qaysi qonun qo‘llanadi?

AnvarJahon tarixi: Germaniyada 1880-yillarda kasallik, jarohat va keksalikda to‘lovlar — joriy etilgan.
MalikaBizning «sug‘urta» — kafolat: birinchi oyda sinsa, bepul tuzatamiz. Yorliqqa yozamiz.
JasurO‘zbekiston tarixi: 1873-yilda Xiva yurishi; Amudaryo, uning suvi va savdo yo‘llari muhim edi. Tafsilot — darslikda, men faqat yilni yozdim.
ZarinaStendimiz ham kirish yonida bo‘lsin: odamlar o‘tadigan yo‘l — eng yaxshi joy. Adabiyotda Navoiy «Farhod va Shirin»ida — bahs bor; kitobni o‘zingiz o‘qing.
Jahon tarixiO‘zbekiston tarixiAdabiyot

Qulf 10: Kafolat, daryo va munozara

Topshiriq: 1873-yilda qaysi xonlikka yurish bo‘lgan?

Juma

Sinf rahbariStend uchun asosiy xabar nima? Nega?
AnvarVariantlar: A «Eng arzon», B «Xavfsiz, tekshirilgan, qo‘lda yasalgan», C «Qadimiy an’ana». Suhbatda 12 kishidan 9 tasi xavfsizlikni aytgan.
ZarinaNarx 60 000 — arzon emas, A mos emas. Dizayn: an’anaviy naqsh, yengil va ixcham — B ni qo‘llaydi, C ni ham kichik yozuvda ko‘rsatamiz.
JasurSotuv: kamida 8 ta sotsak xarajat qoplanadi. Qaytim algoritmi tayyor, pul — Anvar va kattalarda.
Qaror: asosiy xabar «Xavfsiz, tekshirilgan, qo‘lda yasalgan». Narx 60 000, kafolat 1 oy. Rollar: Malika stend, Zarina bezak, Anvar pul, Jasur tushuntirish.
Iqtisodiy bilim asoslariTexnologiya

Qulf 11: Qaror: stend xabari

Topshiriq: Stend xabarini tanlashda qaysi kalitlar birga hal qildi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)FizikaGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)GeometriyaKonstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 14 yulduz

Jamoa hisoboti

Yarmarka stendi: xabar va rollar

Muammo: 29-oktabrdagi yarmarka uchun stend rejasi. 2-partiya: brus uzunliklari 50, 49, 51, 50, 52 sm — hammasi ruxsat oralig‘ida. Hisob: jami xarajat 457 000; kasr tengsizlikdan kamida 8 ta sotilsa xarajat qoplanadi (8 · 60 000 = 480 000). Huquq: 16 yoshgacha ish — maktab loyihasi, pul kattalar bilan. Qaror: xabar «Xavfsiz, tekshirilgan, qo‘lda yasalgan», narx 60 000, kafolat 1 oy, rollar belgilandi. Keyingi qadam: yarmarkada sotuv.

— 9-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Menejment: rejalashtirish, tashkil etish, rahbarlik, nazorat — ketma-ket.
  2. Dizayn: an’anaviy naqsh + yengil va ixcham; bosqichlar: ehtiyoj, g‘oya, eskiz, maket, xarita, yasash.
  3. Chiziqli algoritm — buyruqlar ketma-ket, shartsiz; ikki qiymatni almashtirish uchun oraliq o‘zgaruvchi kerak. Qaytim = to‘langan − narx.
  4. Kasr tengsizlik (457 − 60q) : q ≤ 0 dan q ≥ 7,62: kamida 8 ta sotsak, xarajat qoplanadi.
  5. Umumiy ish boshlash yoshi — 16 (istisnolar Mehnat kodeksida). Bizning ish — maktab loyihasi, kattalar nazoratida.

Yulduzli savollar

  1. Narx 60 000 bo‘lsa, 457 000 ni qoplash uchun eng kam nechta o‘yinchoq?

  2. Bayroqcha: bissektrisa 50 sm tomonni 2 : 3 ga bo‘lsa, kichik bo‘lak necha sm?

  3. O‘ylab ko‘r: nega stendda ochiq olov yo‘q?

Hikoyadagi darslar