Di- va poliduragay chatishtirish. Mendelning uchinchi qonuni
Diduragay chatishtirishda ota-onalar ikki juft belgi bilan farq qiladi. Mendel no‘xatda sariq silliq (AABB) va yashil burishgan (aabb) o‘simliklarni chatishtirdi: F1 hammasi AaBb (sariq silliq). F1 dan har biri 25 % dan to‘rt xil gameta beradi: AB, Ab, aB, ab; ular 4 × 4 = 16 kombinatsiyada qo‘shiladi (Pennet katagi 4×4). F2 da fenotip bo‘yicha 9 sariq silliq : 3 sariq burishgan : 3 yashil silliq : 1 yashil burishgan (9:3:3:1), genotip bo‘yicha 9 xil sinf (1:2:2:4:1:2:1:2:1); har bir belgi alohida olinsa 3:1 ajraladi. Uchinchi qonun (belgilarning mustaqil irsiylanishi): ikki va undan ko‘p juft belgi bilan farq qiluvchi organizmlar chatishtirilganda har bir juft belgi boshqalarga bog‘liq bo‘lmay irsiylanadi; bu allel juftlar turli juft gomologik xromosomalarda joylashgan bo‘lsagina bajariladi. Poliduragayda n juft geterozigota gen 2ⁿ xil gameta beradi (AaBb — 4, AaBbCc — 8). AaBb × aabb tahliliy chatishtirishda 1 : 1 : 1 : 1 nisbatda to‘rt xil fenotip hosil bo‘ladi.
«4×4 katak». Daftarda 4×4 Pennet katagini chizing: yuqorida va chapda AB, Ab, aB, ab; 16 ta katakni to‘ldiring, fenotip sinflarini sanang va 9:3:3:1 ni tekshiring.