ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi9-sinf · 23-hafta

Do‘kon uchun narx va ulush

🎯 Missiya: Do‘kon 25% olsa, narxni qanday belgilaymiz va qancha yetkaza olamiz?

Dushanba

MalikaEgasi bilan yana gaplashdim. U dedi: «Sotuv narxining 25 foizi do‘konga, qolgani sizlarga».
AnvarOna tili: bu — ko‘chirma gapli qo‘shma gap. Birovning so‘zi bir harfi o‘zgarmay keltirilsa, , kim aytgani — .
ZarinaMuallif gapi oldin kelsa: M: «K». Misol: Do‘kon egasi dedi: «Ulush — 25 foiz.» Ikki nuqta, qo‘shtirnoq, bosh harf.
JasurDemak, shartnomaga egasining so‘zini aynan yozamiz: ulush — sotuv narxining 25 foizi.
Ona tili

Qulf 1: Egasining so‘zlari

Topshiriq: «M: «K»» sxemada muallif gapi qayerda keladi?

🔑 Kalit: Egasining ulushi sotuv narxining 25%, qolgan 75% bizga.

AnvarIqtisod: iqtisodiy salohiyat — mamlakatning ishlab chiqarish imkoniyati: resurslar, aholi, kapital va texnologiya.
ZarinaO‘zbekistonning maydoni taxminan 449 ming km², aholisi 37 milliondan ko‘p. Bizning salohiyatimiz kichik: 10 soat va bobo.
JasurHaftasiga 2 belanchak + 2 ushlagich. Bundan ko‘pini yasay olmaymiz, demak do‘konga ham shuncha yetkazamiz.
MalikaImkoniyat cheklangan bo‘lsa, ko‘proq sotish emas, har bir sotuvdan ko‘proq topish muhim.
Iqtisodiy bilim asoslari

Qulf 2: Imkoniyat

Topshiriq: Iqtisodiy salohiyat nima?

🔑 Kalit: Imkoniyat: haftasiga 2 belanchak va 2 ushlagich; ko‘proq yetkaza olmaymiz.

Seshanba

JasurDastur: foyda = narx * 0.75 - tannarx. Belanchak, tannarx 42000: narx 60000 → 3000, 70000 → 10500, 80000 → 18000.
AnvarUshlagich, tannarx 24000: narx 35000 → 2250, 41000 → 6750, 47000 → 11250.
ZarinaMantiqiy shart: (foyda > 0) and (talab >= 2). Tartib: avval arifmetika, keyin solishtirish, keyin not, and, or. True or False and False — True, chunki avval and.
MalikaAlgebra: ikkilangan burchak: sin2α = 2sinα·cosα. Tekshiramiz: sin60° = 2·(1/2)·(√3/2) = √3/2. To‘g‘ri!
InformatikaAlgebra

Qulf 3: Narx jadvali dasturi

Topshiriq: True or False and False ning qiymati nima?

🔑 Kalit: Haftalik foyda (2+2): 60/35 ming narxda 10 500, 70/41 da 34 500, 80/47 da 58 500 so‘m.

ZarinaIngliz tili: muammoni hal qilish uchun harakat rejasi. Qadamlar buyruq shaklida: Agree on the share. Count the toys. Check the shelf every week.
AnvarO‘tgan ishlarni Past Simple bilan aytamiz: We made a survey. Uchinchi shart: If we hadn’t asked, we wouldn’t have known.
JasurOta-onalar guruhida so‘rov qildim. Haftasiga nechta oila olishi (shartli, taxminiy): belanchak: 60 ming — 8, 70 ming — 5, 80 ming — 3. Ushlagich: 35 ming — 10, 41 ming — 6, 47 ming — 3.
MalikaGeografiya: Markaziy Osiyo davlatlarini jadvalda solishtiramiz — qatorlar: maydon, aholi, relyef. Biz ham variantlarni jadvalda solishtiramiz. Turkiya esa Osiyo va Yevropa tutashgan joyda.
Ingliz tiliGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)

Qulf 4: Reja va qiyoslash jadvali

Topshiriq: Uchinchi shart: «If we hadn’t asked, we … known». Bo‘sh joyga nima kiradi?

🔑 Kalit: So‘rov: haftasiga 80/47 ming narxda ham 3 oila olishi mumkin, bu bizning 2 tadan yetkazishimizdan ko‘p.

Chorshanba

BoboTexnologiya: ishlab chiqarish tabiatga ta’sir qiladi: zararli gazlar, ifloslangan suv, chiqindi. Kamaytirish yo‘li — chiqindisiz texnologiya.
ZarinaBizda: randalash chiqindisi va qirqimlarni yig‘amiz, ulardan kichik bezaklar qilamiz. Bo‘yoqli suvni suv havzasiga to‘kmaymiz, kattalar yo‘q qiladi.
AnvarKimyo: Al₂O₃ — oq, juda qattiq modda, tabiatda korund minerali. U amfoter: kislota bilan ham, ishqor bilan ham reaksiyaga kirishadi.
JasurAl(OH)₃ — suvda erimaydigan oq, jelatinsimon cho‘kma. Tajribani o‘qituvchi rahbarligida qilamiz.
TexnologiyaKimyo

Qulf 5: Chiqindisiz ishlash

Topshiriq: Chiqindi kamayishiga qaysi yo‘l xizmat qiladi?

JasurGeometriya: ko‘pburchak uchlari aylanada yotsa, u aylanaga ichki chizilgan. To‘rtburchakda qarama-qarshi burchaklar yig‘indisi 180° bo‘lsa, atrofiga aylana chizish mumkin.
ZarinaTo‘g‘ri to‘rtburchak shunday: 90° + 90° = 180°. Shuning uchun to‘rtburchak teg dumaloq taxtachaga ichki chizilishi mumkin.
AnvarFizika: kristall jism erish haroratida harorati o‘zgarmaydi, hamma qismi erib bo‘lguncha. Q = λm, muz uchun λ ≈ 3,36·10⁵ J/kg.
Malika2 kg muz uchun Q = 3,36·10⁵ · 2 = 6,72·10⁵ J. Amorf jismlar, masalan mum, asta-sekin yumshaydi.
GeometriyaFizika

Qulf 6: Ichki chizilgan va erish

Topshiriq: 2 kg muzni eritish uchun Q = λm nechaga teng (λ = 3,36·10⁵ J/kg)?

Payshanba

ZarinaBiologiya: embrional davrda zigota ketma-ket mitoz bilan bo‘linadi: 2, 4, 8, 16 blastomer. Hujayralar o‘smaydi, kichrayadi. Keyin gastrulyatsiya va organogenez.
AnvarPostembrional rivojlanish to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki metamorfoz bilan. Itbaliq qurbaqaga aylanganda dum yo‘qoladi.
JasurJahon tarixi: XIX asr oxirida Xitoyda birinchi temir yo‘l 1881-yilda ochilgan. Pulsiz qolgan hukumat chet davlatlar bilan o‘ziga noqulay shartnomalar tuzgan.
MalikaBizga dars: shoshib imzo qo‘ymaymiz. Ota-onalar bilan o‘ylab, kechasi o‘tkazib, keyin javob beramiz.
Biologiya (Sitologiya va genetika asoslari)Jahon tarixi

Qulf 7: Rivojlanish va shartnomalar

Topshiriq: Xitoyda birinchi temir yo‘l qaysi yili ochilgan?

MalikaAdabiyot: ruhiyat tahlili — qahramonning ichki dunyosini tasvirlash. Voqealar eskirishi mumkin, inson ichki fazilatlari esa eskirmaydi.
ZarinaMijoz ham tuyg‘uga ega: narx birdan oshsa, u xafa bo‘lishi mumkin. Biz buni tushuntirib, ochiq aytamiz.
AnvarO‘zbekiston tarixi: XX asr boshlarida Samarqand, Toshkent, Buxoro, Farg‘ona vodiysi va Xivada jadid ziyolilari avlodi yetishgan.
JasurDarslikka ko‘ra ular matematika, fizika, kimyo, tibbiyot va tarix kabi fanlar zarur deb hisoblagan.
AdabiyotO‘zbekiston tarixi

Qulf 8: Ichki dunyo va jadidlar

Topshiriq: Ruhiyat tahlili nimani tasvirlaydi?

Malikaning oyisiHuquq: Vazirlar Mahkamasi — hukumat, ijro etuvchi hokimiyat. Bosh vazirni Prezident taklif qiladi, Oliy Majlisning Qonunchilik palatasi ko‘rib chiqib tasdiqlaydi.
AnvarTaklif qilgan va tasdiqlagan har xil. Bizda ham: jamoa taklif qiladi, ota-onalar va murabbiy tasdiqlaydi.
ZarinaRus tili: payt ergash gap: «Прежде чем подписать, мы прочитаем всё». «Как только владелец согласится, мы подпишем».
JasurKetma-ketlik uchun «после того как»: «После того как мы посчитали, мы выбрали цену».
MalikaBir vaqtda bo‘lsa — «пока»: «Пока бобо пилил, мы красили».
Konstitutsiyaviy huquq asoslariRus tili

Qulf 9: Kim tasdiqlaydi?

Topshiriq: Qaysi bog‘lovchi ketma-ketlikni bildiradi?

MalikaUch variant: A — narx o‘zgarmaydi: belanchak 60 000, ushlagich 35 000. B — 80 000 va 47 000. C — 70 000 va 41 000. Do‘kon 25% oladi.
JasurHaftalik foyda: A — 10 500, C — 34 500, B — 58 500 so‘m. A deyarli foydasiz.
ZarinaB narxida ham so‘rov 3 oila: belanchak 3 > 2, ushlagich 3 > 2. Bizning 2+2 ni hammasi sotiladi.
AnvarImkoniyatimiz cheklangan, shuning uchun C ning pastroq narxi ortiqcha xaridor jalb qiladi, lekin sotadigan narsamiz yo‘q. Past narx — foydani yo‘qotish.
Demak, B. Narxni sinov davrida qotiramiz va 4 haftadan keyin so‘rovni yangilaymiz.
Iqtisodiy bilim asoslari

Qulf 10: Qaysi narx?

Topshiriq: Qaysi kalit B ni C dan afzal qildi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)FizikaGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)GeometriyaKonstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 13 yulduz

Jamoa hisoboti

Do‘kon narxi: 80 000 va 47 000, foyda 58 500

Muammo: do‘kon 25% oladi. Imkoniyat: haftasiga 2 belanchak va 2 ushlagich. So‘rov: 80/47 ming narxda ham haftasiga 3 oila olishi mumkin. Foyda: 60/35 da 10 500, 70/41 da 34 500, 80/47 da 58 500 so‘m. Qaror: narxlar 80 000 va 47 000, sinov davrida qotiriladi. Keyingi qadam: bahorgacha qaror — ishlash yoki ishlamaslik.

— 9-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Egasining ulushi sotuv narxining 25%, qolgan 75% bizga.
  2. Imkoniyat: haftasiga 2 belanchak va 2 ushlagich; ko‘proq yetkaza olmaymiz.
  3. Haftalik foyda (2+2): 60/35 ming narxda 10 500, 70/41 da 34 500, 80/47 da 58 500 so‘m.
  4. So‘rov: haftasiga 80/47 ming narxda ham 3 oila olishi mumkin, bu bizning 2 tadan yetkazishimizdan ko‘p.

Yulduzli savollar

  1. 80 000 · 0,75 = ?

  2. Qaysi to‘rtburchakka aylana tashqaridan chizish mumkin?

  3. O‘ylab ko‘r: talab 1 oila bo‘lsa, 80 000 narxga nima bo‘lardi?

Hikoyadagi darslar