Hujayraning oziqlanishi
Oziqlanish usuliga ko‘ra hujayralar avtotrof (anorganik moddalardan organik modda sintezlaydi) va geterotrof (tayyor organik moddalar kerak) bo‘ladi. Asosiy avtotroflar yashil o‘simliklar bo‘lib, xlorofill yordamida yorug‘lik energiyasini kimyoviy energiyaga aylantiradi: 6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ (yorug‘likda, xlorofill ishtirokida). Fotosintezning yorug‘lik bosqichi xloroplast tilakoid membranalarida o‘tadi: foton xlorofillni qo‘zg‘atadi, suv fotolizga uchrab O₂ ajraladi (fotosintezda chiqadigan kislorod suvdan keladi), ATF va vodorod tashuvchi NADFH hosil bo‘ladi. Qorong‘ulik bosqichi (Kalvin sikli, xloroplast stromasida) bevosita yorug‘lik talab qilmaydi: CO₂ ATF va NADFH yordamida glyukozagacha qaytariladi. Fotosintez organik moddalar va kislorod manbai, Yer yuzida quyosh energiyasini kimyoviy energiyaga aylantirishning asosiy yo‘li; o‘simlik ham nafas oladi, lekin kun davomida chiqargan kislorod iste’mol qilganidan ancha ko‘p.
«Fotosintez zavodi». Zavod modeli: «xom ashyo» (CO₂, suv), «energiya» (yorug‘lik), «mahsulot» (glyukoza, O₂). Guruhlar yorug‘lik va qorong‘ulik bosqichlarini «sex»lar sifatida ko‘rsatib, qaysi xom ashyo qayerda sarflanishini tushuntiradi.