«Asrga tatigulik kun» romanidan parcha
Parchaning birinchi qismida Sario‘zak dashtidagi Bo‘ronli bekatida Kazangap vafot etadi. Uning do‘sti Edigey marhumni vasiyatiga ko‘ra ajdodlar qabristoni Ona Bayitga, borib-kelishi taxminan oltmish chaqirim yo‘lga qo‘ymoqchi bo‘ladi. Yuk poyezdida kelgan o‘g‘li Sobitjon esa uzoqqa borishni istamay, temir yo‘l yonida ko‘mib qo‘yaylik, deydi va tezroq ketishni o‘ylaydi; Edigey bundan g‘azablanib, o‘zini tiyadi. Edilboy Sobitjonni tanbeh qiladi, u yon beradi, odamlar ham Edigeyning yo‘lini ma’qullaydi. Ikkinchi qismda Ona Bayitning rivoyati keltiriladi: jungjanglar asir yigitlarni xotirasidan ayiradigan shafqatsiz usul bilan manqurtga aylantirishgan, manqurt o‘zini, ismini, ota-onasini unutib, faqat egasiga itoat qilgan. Jangda halok bo‘lgan o‘g‘lining jasadi topilmagan Nayman ona savdogarlardan yosh manqurt cho‘pon haqida eshitib, tuyasi Oqmoyada uni izlab ketadi va o‘g‘lini topadi. U o‘g‘lini Jo‘lomon deb chaqirib, otasi Do‘nanboyni eslatmoqchi bo‘ladi, ammo o‘g‘li uni tanimaydi. Jungjanglar uni onasidan qo‘rqitgach, manqurt o‘q uzadi va ona halok bo‘ladi; rivoyatga ko‘ra, uning oq ro‘moli qushga aylanib, «Otangning oti Do‘nanboy!» deb chaqiradi.
Sinf kechasida qaysi an’anani saqlab qolish kerakligi haqida ikki fikr aytiladi: biri eski odatni, ikkinchisi yangi usulni yoqlaydi. Har tomon sababini aytadi va sinf ikkalasidan bir narsa oladi.
Mahalla rahbarlari, tashkilotchilar va vositachilar turli qarashlarni tinglab, o‘rtacha yechim izlaydi.
Bugun bir bahsli masalada boshqa tomonning sababini ham aytib bering.
Parchani ikki qismga bo‘lib, har birining voqealarini 5 ta jumlada yozing. Keyin «Xotira insonga nima uchun kerak?» mavzusida kichik mulohaza yozing. Eslatma: rivoyatdagi qiynoq tafsilotlarini o‘z yozuvingizga ko‘chirmang – asosiy g‘oya xotira va ildizga e’tibor.