§ 11. Harakatning miqdor tavsifini ko‘rsatish: daraja va miqdor holi
Daraja va miqdor holi harakatning miqdor tavsifini bildiradi: «сколько? насколько? как долго? как часто? в какой степени? во сколько раз?». U ravish bilan ifodalanadi: «очень, много, мало, почти, совершенно, чрезвычайно, настолько, дважды, трижды, вдвое». Misollar: «Мы очень долго ждали автобус» — «очень» daraja («в какой степени?»), «долго» davomiylik («как долго?»). «Он дважды прочитал текст» — «дважды» («сколько раз?»). Daraja holi sifat va ravishni ham kuchaytiradi: «очень интересно». Bu hol gapni aniqroq qiladi: «Мало кто знает» — kam kishi biladi.
| savol | misol |
|---|---|
| сколько раз? | Он звонил четырежды. |
| во сколько раз? | Площадь выросла втрое. |
| в какой степени? | Я совсем не замёрз. |
| сколько? | В корзине достаточно слив. |
Rus tilidagi ob-havo prognozida «Завтра станет значительно прохладнее, но дождь почти не ожидается» deyildi. O‘quvchi darajani bildiruvchi so‘zlarni tushunib, ertaga nima kiyishni va soyabon kerak emasligini hal qildi.
Ob-havo boshlovchilari, murabbiylar va gidlar daraja va miqdorni ravishlar bilan aniq aytadi.
Derazadan qarab, bugungi ob-havoni rus tilida bir gapda ayting: «Сегодня слегка прохладно.» Bu gapda daraja so‘zini tagiga chizing.
«Ko‘p yoki oz?» Jamoalar savolga mos ravish topadi: «сколько?» → «много, мало», «во сколько раз?» → «вдвое, втрое».