Noorganik birikmalarning asosiy sinflari
Oksidlar — ikki elementdan iborat, ulardan biri kislorod bo‘lgan murakkab moddalar. Ular asosli (Na₂O, CuO), kislotali (CO₂, SO₃, P₂O₅), amfoter (ZnO, Al₂O₃) va tuz hosil qilmaydigan betaraf (CO, NO) oksidlarga bo‘linadi; peroksidlarda (H₂O₂, Na₂O₂) kislorodning oksidlanish darajasi –1. Asoslar metall atomi va bir yoki bir nechta gidroksid guruh (OH) dan iborat; suvda eriydiganlari ishqorlar (NaOH, KOH, Ca(OH)₂). Kislotada metallga almashina oladigan vodorod atomlari va kislota qoldig‘i bor: HCl — bir negizli, H₂SO₄ — ikki negizli, H₃PO₄ — uch negizli. Tuz metall (yoki NH₄⁺) bilan kislota qoldig‘idan hosil bo‘ladi va o‘rta (NaCl), nordon (NaHCO₃), asosli ((CuOH)₂CO₃), qo‘sh va aralash tuzlarga bo‘linadi. Genetik qator: metall → asosli oksid → asos → tuz; metallmas → kislotali oksid → kislota → tuz.
«Sinflar xaritasi»: devorga to‘rt ustun (oksid, asos, kislota, tuz) chizing; o‘quvchilar formulali kartochkalarni (SO₃, KOH, HNO₃, CaSO₄, MgO, H₂S ...) to‘g‘ri ustunga qo‘yadi va sababini aytadi. Faqat kartochkalar bilan.