Eshitish organlarining tuzilishi, eshitish gigiyenasi
Eshitish organi – quloq; u tashqi, o‘rta va ichki qismlardan iborat. Tashqi quloqqa tovushni yig‘uvchi quloq suprasi va ichkariga boruvchi eshitish yo‘li kiradi; bu yo‘lning oxirini yupqa nog‘ora parda berkitib turadi. O‘rta quloqda uchta eshitish suyakchasi – bolg‘acha, sandoncha va uzangicha – tovush tebranishini kuchaytirib, ichki quloqqa uzatadi; o‘rta quloq eshitish nayi orqali halqum bilan tutashgan, shu tufayli bosim tenglashadi. Ichki quloqda suyuqlik bilan to‘lgan chig‘anoq bor, uning ichidagi tukchali retseptorlar tebranishni nerv impulsiga aylantiradi; impulslar eshitish nervi orqali chakka po‘stlog‘iga boradi, u yerda tovush idrok qilinadi. Ikki quloq bilan tovush qaysi tomondan kelayotganini aniqlaymiz. Eshitish gigiyenasi: quloqni toza saqlash, lekin ichiga cho‘p, soch tuguni yoki o‘tkir narsa tiqmaslik – nog‘ora parda zararlanishi mumkin; quloq kiri (oltingugurti) ortiqcha to‘planib eshitish pasaysa, shifokorga ko‘rinish; quloqqa suv tushsa kattalarga ayting; quloq og‘riganda, oqma yoki isitmada o‘zboshimchalik bilan tomchi dori yoki isitma qo‘llamang. Quloqchin (naushnik) ovozini yuqori qilmaslik (taxminan maksimal ovozning yarmidan oshirmaslik), uzoq vaqt taqmaslik, shovqinli joyda quloqni asrash kerak. Quloqqa begona narsa kirsa, uni olishga urinmang va shifokorga boring.
Tovush xavfsizligi kartochkasi: «Quloqchin – ovozi yarmigacha», «Cho‘p tiqmang», «Shovqinda dam bering», «Og‘riqda – shifokor». O‘zingiz va oilangiz uchun 3 ta qoida tanlang. Telefondagi ovoz sozlamasini kattalar bilan tekshiring.