Algebraik kasrlarni qo‘shish va ayirish
Maxrajlari bir xil kasrlar qo‘shilganda suratlar qo‘shiladi, maxraj o‘zgarishsiz qoladi: a/c + b/c = (a + b)/c. Ayirishda ham shunday: a/c - b/c = (a - b)/c, bunda ayriluvchining suratini qavsga olish kerak, aks holda ishoralar xato bo‘ladi. Maxrajlari har xil bo‘lsa, avval kasrlarni umumiy maxrajga keltiramiz, so‘ng suratlarni qo‘shamiz yoki ayiramiz. Oxirida surat va maxrajni ko‘paytuvchilarga ajratib, hosil bo‘lgan kasrni qisqartirishga harakat qilamiz. Maxrajlarni qo‘shib bo‘lmaydi: 1/a + 1/b ≠ 2/(a + b).
Ikki o‘quvchi bitta devor gazetasini bezaydi: biri uni yolg‘iz 3 soatda, ikkinchisi 6 soatda tayyorlaydi. Birgalikda bir soatda 1/3 + 1/6 = 3/6 = 1/2 qismini bajaradi, demak ish 2 soat davom etadi.
Jamoa rahbari ishni kim qancha bajarishini rejalashtiradi, ishlab chiqarish nazoratchisi ikki dastgohning birgalikdagi unumdorligini hisoblaydi, fizikada ham parallel ulangan simlarning umumiy qarshiligi shunga o‘xshash kasrlar yig‘indisi bilan topiladi.
Ikki kishi bir xil qog‘oz to‘plamini yolg‘iz o‘zi 10 va 15 daqiqada tartiblaydi. Birgalikda necha daqiqa ketishini 1/10 + 1/15 orqali qog‘ozda hisoblang.
«Kasr estafetasi»: jamoadagi birinchi o‘quvchi ikki kasrni umumiy maxrajga keltiradi, ikkinchisi qo‘shadi, uchinchisi qisqartiradi, to‘rtinchisi son qo‘yib tekshiradi.