Xatolikni baholash
Ko‘pincha aniq qiymat noma’lum, lekin u ikki son orasida ekani ma’lum: a₁ ≤ x ≤ a₂. U holda a₁ — x ning kami bilan, a₂ — ortig‘i bilan olingan taqribiy qiymati. Taqribiy qiymat sifatida a ni olsak va |x - a| ≤ h bo‘lsa, x son a ga h gacha aniqlik bilan teng deyiladi va x = a ± h deb yoziladi. Bu qo‘sh tengsizlik a - h ≤ x ≤ a + h bilan bir xil ma’noga ega. Masalan, o‘lchov asbobi bo‘limlari orasidagi masofa 1 birlik bo‘lsa, taqribiy qiymat sifatida eng yaqin bo‘limni olamiz va xatolik 0,5 dan oshmaydi.
Spidometr mili 50 va 60 belgilari orasida turibdi. 55 km/soat desak, haqiqiy tezlik x = 55 ± 5, ya’ni 50 ≤ x ≤ 60 km/soat. ± belgisi o‘lchovning aniq emasligini halol ko‘rsatadi.
Olim natijani xatoligi bilan birga e’lon qiladi, tikuvchi mato kesishda har ikki tomonga bir necha millimetr og‘ishga yo‘l qo‘yadi, ob-havo xodimi haroratni oraliq ko‘rinishida beradi.
Eshikning enini santimetrda taxmin qiling va uni a ± h ko‘rinishida yozing (h ni o‘zingiz tanlang). Keyin chizg‘ich yoki qog‘oz tasma bilan o‘lchab, haqiqiy qiymat oraliqqa tushganini tekshiring.
«Chizg‘ich bilan o‘lchash»: har bir o‘quvchi daftar uzunligini millimetr bo‘limlari bilan o‘lchaydi, taqribiy qiymat va xatolik chegarasini x = a ± h ko‘rinishida yozadi.