Tengsizliklarni qo‘shish va ko‘paytirish
Bir xil ishorali tengsizliklarni hadlab qo‘shish mumkin: a > b va c > d bo‘lsa, a + c > b + d. Isboti: (a + c) - (b + d) = (a - b) + (c - d) musbat sonlar yig‘indisi. Chap va o‘ng qismlari musbat bo‘lgan bir xil ishorali tengsizliklarni hadlab ko‘paytirish ham mumkin: a > b > 0 va c > d > 0 bo‘lsa, ac > bd. Musbat bo‘lmagan sonlar bilan bu xossa buzilishi mumkin. Bu qoidalar yordamida yig‘indi, ko‘paytma, perimetr va yuzni baholaymiz. Ayirmani baholash uchun avval tengsizlikni -1 ga ko‘paytirib, so‘ng qo‘shamiz.
| Shart | Natija |
|---|---|
| a > b, c > d | a + c > b + d |
| a > b > 0, c > d > 0 | ac > bd |
Haydovchi bir yo‘lni 40 dan 50 km/soatgacha tezlikda va 2 dan 3 soatgacha vaqtda bosib o‘tadi. Hadlab ko‘paytirib: 40 · 2 < masofa < 50 · 3, ya’ni masofa 80 km dan katta va 150 km dan kichik.
Quruvchi material miqdorining eng kam va eng ko‘p chegarasini baholaydi, sayohat rejalashtiruvchisi yo‘lning eng qisqa va eng uzoq davomiyligini topadi, fermer hosilni oraliq sifatida baholaydi.
Maktab binosida nechta deraza borligini baholang: qavatlar soni va har qavatdagi derazalar sonining pastki va yuqori chegarasini yozib, chegaralarni ko‘paytiring. Sinf derazasidan yoki rasmdan sanash kifoya.
«Baho beruvchi»: har bir juftlik qutining o‘lchamlarini yaxlit chegaralar bilan beradi (masalan, 20 < a < 21), boshqa juftlik hajm va yuzni baholaydi.