☰ Mundarija · Algebra

8-sinf kursini takrorlash

Darslar 33 · 1 ta dars · Sh.A. Alimov, A.R. Xalmuxamedov, M.A. Mirzaxmedov. Algebra: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. Qayta ishlangan 4-nashri. Toshkent: «O‘qituvchi» NMIU, 2019
33

8-sinf «Algebra» kursini takrorlash

Darslik: 219–229-betlar
Maqsad8-sinf algebra kursining asosiy mavzularini — algebraik kasrlar, daraja va ildizlar, tengsizliklar, kvadrat tenglamalar, statistika va kombinatorikani — takrorlash.
Yangi so‘zlar
algebraik kasr · algebraic fractiontengsizliklar sistemasi · system of inequalitiesdiskriminant · discriminantko‘paytirish qoidasi · multiplication rule
Tushuntirish

Yilni qisqa yakunlaymiz. Algebraik kasrlar bilan ishlashda avval ko‘paytuvchilarga ajratamiz, umumiy maxrajga keltiramiz va qisqartiramiz; maxraj nolga teng bo‘lmasligi kerak. Ratsional ko‘rsatkichli darajada a^(m/n) = ⁿ√(aᵐ), asos musbat, xossalar natural ko‘rsatkichdagi kabi. Tengsizliklarda manfiy songa ko‘paytirganda ishora almashadi; sistema yechimi — umumiy qism; |x| < a ⇔ -a < x < a. Kvadrat tenglamada D = b² - 4ac ni hisoblab, D > 0 da ikki, D = 0 da bitta ildiz topamiz; Viyet teoremasi x₁ + x₂ = -p, x₁x₂ = q. Statistikada o‘rta qiymat, moda, mediana va kenglikni, kombinatorikada ko‘paytirish va qo‘shish qoidalarini ishlatamiz.

Namunalar
(x/(x - 3) - 3/(x + 3)) · (x² - 9)/(x² + 9) = ((x(x + 3) - 3(x - 3))/(x² - 9)) · (x² - 9)/(x² + 9) = ((x² + 9)/(x² - 9)) · (x² - 9)/(x² + 9) = 1.
2x² - 7x + 3 = 0: D = 49 - 24 = 25, x = (7 ± 5)/4, x₁ = 3, x₂ = 1/2. |2x - 3| < 5: -5 < 2x - 3 < 5, -2 < 2x < 8, -1 < x < 4.
Sinfda faoliyat

«Yil viktorinasi»: jamoalar har bir bobdan bittadan savol tanlaydi (kasr, ildiz, tengsizlik, kvadrat tenglama, statistika, kombinatorika), boshqa jamoaga beradi va javobini tushuntirishini so‘raydi.

Mashq
1
{x - 3 > 0, 10 - 2x > 0} sistemani yeching.
2
5 nafar o‘quvchidan sardor va o‘rinbosarni necha usulda tanlash mumkin?
3
x² - 6x + 5 = 0 tenglamani Viyet teoremasi bilan yeching.
4
Nima uchun √(x - 2) ifoda x ≥ 2 da ma’noga ega?