8-sinf «Algebra» kursini takrorlash
Yilni qisqa yakunlaymiz. Algebraik kasrlar bilan ishlashda avval ko‘paytuvchilarga ajratamiz, umumiy maxrajga keltiramiz va qisqartiramiz; maxraj nolga teng bo‘lmasligi kerak. Ratsional ko‘rsatkichli darajada a^(m/n) = ⁿ√(aᵐ), asos musbat, xossalar natural ko‘rsatkichdagi kabi. Tengsizliklarda manfiy songa ko‘paytirganda ishora almashadi; sistema yechimi — umumiy qism; |x| < a ⇔ -a < x < a. Kvadrat tenglamada D = b² - 4ac ni hisoblab, D > 0 da ikki, D = 0 da bitta ildiz topamiz; Viyet teoremasi x₁ + x₂ = -p, x₁x₂ = q. Statistikada o‘rta qiymat, moda, mediana va kenglikni, kombinatorikada ko‘paytirish va qo‘shish qoidalarini ishlatamiz.
| Mavzu | Asosiy formula |
|---|---|
| kvadrat tenglama | D = b² − 4ac; x = (−b ± √D)/(2a) |
| Viyet | x₁ + x₂ = −p, x₁x₂ = q |
| modul | |x| < a ⇔ −a < x < a |
| kasr daraja | a^(m/n) = ⁿ√(aᵐ) |
Uzoqqa sakrash musobaqasida murabbiy beshta sakrashni yozdi: 3,1; 3,4; 3,2; 3,5; 3,3 m. O‘rtachasi 16,5 : 5 = 3,3 m. Real vazifada qaysi vosita kerakligini tanlash — tenglama, tengsizlik yoki o‘rtacha — ko‘nikmasi muhim.
Fermer xo‘jaligi rahbari, avtobus rejalashtiruvchisi va sport murabbiyi har biri bitta masalada bir nechta vositani birga qo‘llaydi: o‘lchamlar uchun tenglama, chegaralar uchun tengsizlik, natijalar uchun o‘rtacha qiymat, o‘lchovlar uchun xatolikni baholash.
Kundalik hayotingizdagi uchta kichik masalani o‘ylab toping va har biri uchun kursdagi qaysi mavzu kerakligini yozing, masalan, o‘rtacha, tengsizlik yoki tenglama.
«Yil viktorinasi»: jamoalar har bir bobdan bittadan savol tanlaydi (kasr, ildiz, tengsizlik, kvadrat tenglama, statistika, kombinatorika), boshqa jamoaga beradi va javobini tushuntirishini so‘raydi.