Algebraik ifodalar
Sonlar va harflardan amal belgilari yordamida tuzilgan yozuv algebraik ifoda deyiladi. Harflar o‘rniga sonlar qo‘yib, ko‘rsatilgan amallarni bajarsak, ifodaning son qiymati hosil bo‘ladi. Masalan, 3a + 2b - 7 ifodada a = 2, b = 3 bo‘lsa, qiymat 3 · 2 + 2 · 3 - 7 = 5 ga teng. Faqat qo‘shish, ayirish va ko‘paytirish amallari bilan bog‘langan ko‘phadlardan tuzilgan ifoda butun ifoda deyiladi. Har qanday butun ifodani qavslarni ochib, o‘xshash hadlarni ixchamlab, standart ko‘rinishdagi ko‘phadga keltirish mumkin. Algebraik ifodalar masalaning shartini matematika tiliga o‘tkazishga yordam beradi: harf istalgan sonni bildiradi.
Sinf sayohat uchun mikroavtobus ijaraga oladi: qat’iy to‘lov 40 000 so‘m, har bir o‘quvchi uchun yana 5 000 so‘m. Umumiy xarajat 40 000 + 5 000 · n ifodasi bilan yoziladi; n = 20 bo‘lsa, 40 000 + 100 000 = 140 000 so‘m.
Hisobchi xarajat formulasini tuzadi, tadbirkor turli hajmdagi buyurtmalar narxini tez hisoblaydi, sayohat tashkilotchisi esa istalgan o‘quvchilar soni uchun umumiy xarajatni topadi.
Taksi uchun qoida o‘ylab toping: qat’iy to‘lov va har kilometr uchun to‘lov. Uni harfli ifoda qilib yozing va o‘zingiz tanlagan uchta masofa uchun qiymatini hisoblang.
«Sirli son»: o‘quvchi son o‘ylaydi va ustoz aytgan amallarni bajaradi (2 ga ko‘paytir, 8 ni qo‘sh, 2 ga bo‘l, o‘ylangan sonni ayir). Hamma 4 chiqishini sinfda harfdan foydalanib isbotlashadi.