Bir noma’lumli tengsizliklar
ax > b, ax < b, ax ≥ b, ax ≤ b ko‘rinishdagi tengsizliklar bir noma’lumli chiziqli tengsizliklar deyiladi. Noma’lumning tengsizlikni to‘g‘ri sonli tengsizlikka aylantiradigan qiymati uning yechimi deyiladi; tengsizlikni yechish — barcha yechimlarni topish yoki ularning yo‘qligini ko‘rsatish. Yechishda asosiy xossalardan foydalanamiz: hadni ishorasini almashtirib ikkinchi qismga o‘tkazish tengsizlikni teng kuchli tengsizlikka o‘tkazadi; ikkala qismni musbat songa ko‘paytirish yoki bo‘lish ishorani saqlaydi; manfiy songa ko‘paytirish yoki bo‘lish ishorani almashtiradi. Javob odatda x < a yoki x ≥ a kabi tengsizlik yoki son oralig‘i ko‘rinishida yoziladi.
Avtobusga chiqishga 10 daqiqa bor va har bir ishga 3 daqiqa ketadi. 3x ≤ 10, x ≤ 3,33…: demak, 3 tagacha ishni ulgurish mumkin. Butun javob tengsizlikning chegarasidan chiqadi.
Haydovchi yoqilg‘i yetishini tengsizlik bilan tekshiradi, tadbirkor byudjetga nechta buyum sig‘ishini hisoblaydi, ustoz test vaqtini ishlar soniga bo‘ladi.
Uy vazifasiga 50 daqiqa vaqtingiz bor va har bir mashq taxminan 8 daqiqa oladi. Tengsizlik yozing va nechta mashqqa vaqt yetishini toping.
«Yechim izlovchilar»: sinf tengsizlikni yechadi, so‘ng bir nechta sonni (masalan, 0, 3, 5, -1) qo‘yib yechim yoki yechim emasligini tekshiradi.