Tanlash usuli bilan kombinatorik masalalarni yechish
Kombinatorik masalalarda biror shartni qanoatlantiruvchi barcha usullar (variantlar) sonini topish talab qilinadi. Hech bir variantni tushirib qoldirmaslik va takrorlamaslik uchun ularni tartib bilan yozib chiqamiz, masalan, o‘sish tartibida yoki birinchi o‘rindagi elementlar bo‘yicha guruhlab. Yana bir qulay usul — variantlar daraxti: ildizdan birinchi tanlovning har bir imkoniyati bo‘yicha shoxlar, ularning har biridan keyingi tanlov uchun shoxchalar chiqariladi; daraxtning oxirgi uchlari soni — barcha variantlar soni. Raqamlardan son tuzishda takrorlash mumkinmi yoki yo‘qmi, shartda aytilgan bo‘ladi.
| Tanlov | Soni |
|---|---|
| tartib muhim (sardor va yordamchi) | 4 · 3 = 12 |
| tartib muhim emas (juftlik) | 4 · 3 : 2 = 6 |
To‘garak darsi uchun kun va vaqt tanlanadi: dushanba, chorshanba yoki juma; ertalab yoki tushdan keyin. Daraxt chizsak, 3 shoxdan har biri 2 ga ajraladi — jami 6 variant.
Dars jadvalini tuzuvchi darslarni joylashtirishning barcha usullarini ko‘radi, menyu rejalashtiruvchisi ovqat to‘plamlarining sonini sanaydi, murabbiy jamoa tarkibining mumkin variantlarini sanaydi.
Tangani ikki marta tashlaganda chiqishi mumkin bo‘lgan barcha natijalarni daraxt shaklida chizing. Nechta variant bor?
| A | B | D | G | |
|---|---|---|---|---|
| A | — | AB | AD | AG |
| B | BA | — | BD | BG |
| D | DA | DB | — | DG |
| G | GA | GB | GD | — |
«Daraxt chizamiz»: guruhlar ikkita sharbat va uchta pishiriqdan iborat tushlik variantlari daraxtini doskada chizadi va barcha tushlik turlarini sanaydi.