Kombinatorikaning asosiy qoidasi va uni masalalar yechishda qo‘llash
Ko‘paytirish qoidasi (kombinatorikaning asosiy qoidasi): agar birinchi tanlashni m usul bilan, ikkinchisini (har bir birinchi tanlovdan keyin) n usul bilan bajarish mumkin bo‘lsa, ikkala tanlovni ketma-ket m · n usul bilan bajarish mumkin. Bu qoida ikkitadan ko‘p bosqichga ham tatbiq etiladi: usullar sonlari ko‘paytiriladi. Qo‘shish qoidasi: agar biror ob’ektni m usul bilan yoki boshqa guruhdan n usul bilan tanlash mumkin bo‘lib, bu guruhlar kesishmasa, jami m + n usul bor. Raqamlari takrorlanmaydigan sonlarda har bir keyingi o‘rin uchun imkoniyatlar bittaga kamayadi; 0 son boshida turmasligini ham hisobga olamiz.
| Qoida | Qachon | Natija |
|---|---|---|
| ko‘paytirish | ketma-ket tanlov | m · n |
| qo‘shish | yoki — alohida guruhlar | m + n |
Maktab sport bayramida har bir yuguruvchiga kod beriladi: A dan E gacha bitta harf, keyin 1 dan 9 gacha bitta raqam. Kodlar soni 5 · 9 = 45, ya’ni 40 ishtirokchiga yetadi. Variantlar soni ko‘paytirish qoidasi bilan topildi.
Xavfsizlik mutaxassisi parol variantlarini sanaydi, davlat raqami belgilarini ishlab chiquvchi mavjud kombinatsiyalar sonini hisoblaydi, tadbir tashkilotchisi har bir ishtirokchining raqami boshqacha bo‘lishini ta’minlaydi.
4 ta harf tanlab, ulardan tuzilgan barcha ikki harfli kodlarni (takrorlash mumkin) ko‘paytirish qoidasi bilan sanang, so‘ng ro‘yxatini yozib tekshiring.
«Kod qulfi»: o‘quvchilar qulfdagi 3 xonali kod uchun imkoniyatlar sonini taxmin qiladi, so‘ng ko‘paytirish qoidasi bilan hisoblab, taxminni tekshiradi.