Natural ko‘rsatkichli darajaning arifmetik ildizi va uning xossalari
a nomanfiy sonning n-darajali arifmetik ildizi (n ≥ 2 natural son) deb n-darajasi a ga teng bo‘lgan nomanfiy songa aytiladi va ⁿ√a deb yoziladi. Demak, ⁿ√a = b bo‘lishi uchun b ≥ 0 va bⁿ = a bo‘lishi kerak; masalan, ⁴√81 = 3, chunki 3 > 0 va 3⁴ = 81. Ta’rifdan a ≥ 0 da (ⁿ√a)ⁿ = a va ⁿ√(aⁿ) = a kelib chiqadi. n = 2 da ildiz kvadrat ildiz, n = 3 da kub ildiz deyiladi. xⁿ = a tenglamada n juft va a > 0 bo‘lsa, ikkita ildiz bor: x = ±ⁿ√a; n toq bo‘lsa, a ning ishorasidan qat’i nazar bitta ildiz bor, masalan x³ = -8 dan x = -2. Juft darajali ildiz manfiy sondan chiqmaydi. Ildizlar uchun ⁿ√(ab) = ⁿ√a · ⁿ√b va ⁿ√(a/b) = ⁿ√a / ⁿ√b (a ≥ 0, b > 0) xossalari ham o‘rinli.
Kub shaklidagi saqlash qutisining hajmi 343 dm³ (343 litr). Qirrasi ³√343 = 7 dm, ya’ni 70 cm, chunki 7 · 7 · 7 = 343. Hajmdan qirraga o‘tish ildiz chiqarishdir.
Qadoqlash dizayneri qutining o‘lchamini hajmidan topadi, quruvchi kvadrat uchastkaning tomonini yuzidan aniqlaydi, o‘yinchoq ustasi berilgan hajmli kub shaklidagi bo‘lak yasaydi.
10 dan 20 gacha biror sonni tanlab, uning kvadratini qog‘ozga yozing. Tanlagan sonni yashirib, do‘stingizdan faqat kvadratdan ildiz topishni so‘rang.
«Ildiz domino»: kartochkalarning bir yarmida ildiz (masalan, ³√125), ikkinchi yarmida javob (5) yozilgan; o‘quvchilar domino zanjirini tuzadi.